مسافت را تشخيص ميدهد و بعد كه او را بكشى باندازهء هر خطى از خطوط كه برسد آن مسافت را ضعف خواهد ديد و آنچه از اين دوربين و ساير آلات ديگر بر ما مشخص شده است و مساحت كردهايم پانزده مليون ميل كه سى كرور ميل باشد « 1 » ميانهء ما و كوكب قمر مسافت مىباشد و چنين مشخص كردهايم كه در كرهء قمر آبوهوا نمىباشد . مخلوقى كه در آن كره ميباشند و راى اين مخلوق ميباشند و ما معاينه آبوهوا را در ساير كواكب سيار سواى آفتاب و قمر ديدهايم و در كوكب مشترى بيشتر از ساير كواكب ملاحظه كردهايم .
عقايد نجومى تازه
خلاصه اعتقادى ايشان موافق دلايل جسته و آنچه كه ديدهاند اين است كه كوكب سيار هريك مثل كرهء زمين كره و عالمى مىباشد مختلف و بعلاوه هفت كوكب سيار « 2 » ديگر استقراء نمودهاند و زمين را خود يكى از سيارات ميدانند كه مثل سيارات ديگر متحرك است و آفتاب را مركز ميدانند كه اين نه سيارات بدور آفتاب كه مركز است على الاتصال در گردش ميباشند و هريك را حركتى خواص « 3 » معين است كه بدان واسطه قرب و بعد از يكديگر بهم ميرسانند و بعضى از ستارهگان [ كذا ] ماه دارند و پاره [ اى ] ندارند مثل اين عالم كه متعلق بما مىباشد يك ماه دارد و كوكب عطارد را به جهت قرب جوار آفتاب ماهى به جهت او معين نكردهاند و همچنين در كوكب زهره ماهى ملاحظه نشده و مريخ دو ماه
هامش
( 1 ) - مسافت بين زمين و كرهء ماه در حدود 240 هزار ميل است . ف .
( 2 ) - نسخهء اصل و مجلس : سيار مشهور آنچه خود آنها تجسس و استقراء كردهاند .
( 3 ) - نسخهء اصل و مجلس : خاص .