كواكب و مصالح بىپايان به جهت زيج بستن به نظر ما رسيد كه هوش از سرمان بدر رفت . چندين خانه در فضائى وسيع و گلزارى بديع بنا نهاده بودند كه مجموع آن خانهها از هرطرف كه ميخواستند سقف و ديوارش به اندك حركتى كه از پيچ قرار داده بودند بازميشد و بسته ميگشت .
دوربينهاى بسيار غريب در آن خانهها به جهت تشخيص كواكب قرار داده بودند كه در روى چرخها بهرطرف كه ميخواستند گردش مينمود بهرجاى آسمان قريب به افق يا سمت رأس كه كواكبى باشد از اطراف ديوار سقف عمارت را باز كرده سر آن دوربينها را به آن طرف مىكردند و
تماشاى دوربين هاى نجومى
به كواكب مقصود انداخته آنچه خواسته ميديدند و يكى از آن دوربين - ها به طول دوازده ذرع بود و بعرض يك ذرع و نيم و در روى چرخهاى متعدد گردش مىكرد . بهرطرف كه ميخواستند متحرك ميگشت و آن دوربين شش هزار مرتبه كواكب را از آنچه بود بزرگتر مينمود و روز روشن هر ستاره را از ثوابت و سيار قريب بر آفتاب ميديد . يك پارچه بلور كه بر سر آن دوربين مثل ساير دوربينها انداخته بودند قيمت آن آينه پانزده هزار تومان بود . گفتم در اين ولايت كه آينه عظمى ندارد و اين آينه خود چندان بزرگ نيست كه اينقدر قيمت داشته باشد .
گفت اين آينه لازم است كه اينقدر صاف و بىعيب اتفاق افتد كه ذره [ اى ] لكه و سر موئى خطشه « 1 » در آن نباشد . اگر داشته باشد معيوب
هامش
( 1 ) - خدشه - خراش . ف . در نسخهء نفيسى و نسخهء ديگر هم خطشه و غلط است .