تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — صفحة 333

مساهمون:

ص٣٣٣

[ در راه لندن ]

تفضيل عرابان اين است كه عرابان مال پادشاه مختص آوردن مكاتيب و هر روزه بدون اختلاف لازم است كه در هر معموره و بلده يكى از آن عرابان وارد شود و يكى بيرون رود و قسم ديگر آنست كه پست يا عرابان تجار و اهل معامله ولايت بشراكت يكديگر اسب خريده و در منازل عرض راه اسب بسته‌اند و كرايه ميدهند . اين نوع را بايد جمع ديوانى بسركار شاه داده باشند و يكى از جمله دوازده وزير پادشاه مخصوص است بجهة جمع و جهات عرابان و مصالح ارسال عرابان سركارى و اين شغل بدست او مىباشد و از جمله عرابانى كه برآورد شده است در ولايت انگليزه « 1 » يك ميليون است كه به حساب عجم دو كرور مىشود و عرابان از هشت اسبه هست تا دو اسبه كمتر نمىباشد و قرارش بر اين است كه ساعتى دوازده ميل ميرود و بهر ساعتى هم اسب عوض مىكند . اگرچه در همه جزيره انگليزه « 2 » وجبى از زمين خالى از معموره و آبادى نيست ولى قرار عرابان سركارى آنست كه بهر معموره از بلدان مشهور كه ميرسد شيپور مىزند كه اگر كسى نوشته داشته باشد بر سر راه آماده كند كه بدست عربان چى داده باشد و قريب بساعت كه ميرسد باز شيپور زده مهتران اسبها را تبديل كرده باشند به قدر دو دقيقه به جهت آب خوردن مهلت است بعد از دو دقيقه باز سوار گشته ميرانند و هنگام غذا و عشا به ترتيب پنج دقيقه مهلت است باز سوار شوند به همين طريق ميروند چنانچه از فالمس تا لندن را كه سيصد ميل است در عرض بيست و پنج
هامش
( 1 ) - نسخهء اصل و مجلس : انگلتره . ( 2 ) - بقرار قبل - در نسخهء ديگر به دو صورت انگلتره و انگليزه هردو مىشود خواند .