جاى فراخ ، و ولايت ايشان صد فرسنگ اندر صد فرسنگ است ، و ولايت ايشان به دريا روم پيوسته است ، كه از رود جيحون بر آن دريا افتد ، و ايشان اندر ميان اين جوى نشينند . و ( چون ) زمستان آيد ، كسى كه از جيحون دور تر شده باشد ، بنزديك جيحون باز آيد و زمستان آنجا بباشد ، و ماهى گيرند و بدان معيشت كنند . و آن جيحون كه بر چپ ايشانست بر جانب سقلاب ، قومى انداز روم ، همه ترسااند و ايشان را نندر [ 1 ] گويند ، و ايشان از مجغريان [ 2 ] بيشتراند ، اما ضعيفتر باشند ، و اين دو جيحون يكى را اتل [ 3 ] و ديگرى دوبا [ 4 ] ( گويند ) چون مجغريان بر كنار رود باشند ، اين نندريان [ 5 ] را ببينند و زير نندريان بر كنارهء رود كوهيست بزرگ ، و آب بر پهلوى اين كوه بيرون شود ، و از پس آن كوه قومى باشند از ترسايان ، و ايشان را مروات [ 6 ] گويند ، و ميان ايشان و ميان نندر ده روزه راه است و
هامش
[ ( 1 - ) ] در هر دو نسخه مكررا نندر و نندريان است . در حدود و نندر ضبط شده ( ص 194 ) مينارسكى در تعليقات حدود درين موضوع شرحى دارد ( ص 465 ببعد ) وى و نندر حدود و لندر مسعودى را از يك ريشه داند . و گويد كه يوسف امير خزر نامهيى به زبان عربى به چسداى بن شفروت نمايندهء خليفه قرطبه عبد الرحمن در 961 م فرستاد كه در آن كلمهء وننتر آمده و پادشاه خزر گويد : « كه درين مملكت قبلا وننثرها حكومت داشتند و پدران من با آنها جنگيدند . » پس معلومست كه شكل ونندر اصالت دارد . و در اسناد عبرى هم در سنه 1875 م كلمهء وننتر بلغارى ديده شده است .
[ ( 2 - ) ] هر دو : محفريان ؟
[ ( 3 - ) ] اتل كه در حدود هم آمده همين ولگاست .
[ ( 4 - ) ] مراد از دو با همين دنيوب كنونى است . ( مينارسكى ) .
[ ( 5 - ) ] هر دو : نندزيان ؟
[ ( 6 - ) ] در نسخههاى خطى مردات - مروات هر دو خوانده مىشود . در حدود 190 مروات بكسرهء ميم است . و مينارسكى در تعليقات حدود 440 در نقشهيى مروات را بين كوههاى و نندر و بلغار اندرونى و بحيرهء گرز ميگذارد .