هر گاه كه اندرين روز باران آيد ، مغان آن روز را شادى كنند ، و عيدى سازند ، و اين رسم به اصفهان تا بدين غايت مانده است .
له :
اين روز پنجم اسفندارمذ باشد ، و اين هم نام فرشته است كه بر زمين موكل است و بر زنان پاكيزهء مستوره ، [ 1 ] و اندر روزگار پيشين ، اين عيد خاصه مر زنان را بودى . و اين روز را مرد گيران [ 2 ] گفتندى ، كه بمراد خويش مرد گرفتندى . و اندرين روز كتبة الرقاع [ 3 ] گويند و تعويذها نويسند از بهر حشرات و هوام [ 4 ] را و بر درها و ديوارها بر بشلايند [ 5 ] تا مضرت آن كمتر باشد .
اين بود سببهاى عيدها [ 6 ] و جشنهاى مغان ، كه پديد كرديم ، و باللّه التوفيق و هو الموفق و المعين .
هامش
[ ( 1 - ) ] آثار الباقيه 229 : الموكل بالمرأة الصالحة العفيفة الفاعلة للخير و المحبة لزوجها .
[ ( 2 - ) ] در آثار الباقيه مژد گيران در متن و مرد گيران در حاشيه وارد است - كه صورت دوم آن اصح باشد ، مانند متن اين كتاب . قانون : 1 ر 266 عيد للنساء خاصة و يسمى مرد گيران اى باقتراحاتهن .
[ ( 3 - ) ] هر دو : كتبة الزفاع ؟ آثار الباقيه و قانون : كتبة الرقاع و اين اصح است .
[ ( 4 - ) ] هوام : بر وزن شداد حشرات الارض .
[ ( 5 - ) ] در مجلهء سخن اين كلمه را مصحح به ( بر بشويند ) تبديل كرده كه صحت ندارد ، و صورت مضبوط اصل متن صحيح است ، از مصدر بشليدن بر وزن و معنى چسپيدن و آويختن ( برهان 285 ) كه بشلائيدن مصدر متعدى آنست ، و بر بشلايند - بچسپانند و بياويزند معنى دارد . و البيرونى در آثار الباقيه ( ص 229 ) در همين مورد يلزقون و الزق را آورده از مصدر لزق كه بمعنى التصاق و چسپانيدن است ( المنجد ) قانون : يلزقونها .
[ ( 6 - ) ] هر دو : عيدهاى ؟