از ثبت دفاتر ، به مهر ثبت مهر همايون كه نزد مهردار مزبور است و در ضمن ارقام در گوشهء عنوان مهر مىنموده . . . » « 1 »
مهرداران مهر شرف نفاد هم گوشهء همين ارقام و احكام را مهر مىكردهاند « و چنانچه صاحبان مناصب رقم منصب خود را به جهت مدافعه رسوم مقرر به مهر مهرداران نمىدادهاند ، تصديق رسوم مقرره خود را از سررشتهء دفاتر توجيه ديوان اعلى مشخص و معين و به قلم ارباب حوالات ديوانى داده ، عوض از وجوه معينه باز يافت و ارقام مناصب ، خود به مهرى كه نزد مهرداران ضبطست مىرسيده يا نمىرسيده رسوم مستمرى خود را اخذ مىنمودهاند « 2 » »
ص 51 ، س 3 : پرناك نام يكى از دو قبيلهء مهم ايل بزرگ آق قويونلو بود « 3 » .
ص 51 ، س 7 : سيد محمد كمونه متولى حرم حضرت على ( ع ) در نجف بود . وى به جرم طرفدارى از قزلباشها به دستور بايرك سلطان حاكم بغداد زندانى شد . با رسيدن سپاه شاه اسماعيل به اطراف بغداد ، هواداران شيعهء سيد محمد شورش كردند و او را از زندان آزاد ساختند . با كمك سيد محمد و طرفدارانش بغداد به دست قزلباشها افتاد « 4 » . وى بعدا در جنگ چالدران كشته شد « 5 » .
ص 51 ، س 19 : مرو شهرى قديمى در شمال شرقى خراسان بوده است كه خرابههاى آن اكنون در غرب كشور جمهورى تركمنستان باقيست . ابن حوقل مىنويسد كه اين شهر در زمين هموار و دور از كوههاست و از چهار دروازهء آن به نامهاى سنجان ، درسكان ، بالين و دروازهء جانب مسجد جامع نام مىبرد « 6 » . مؤلف كتاب روضات الجنات فى اوصاف مدينة هرات دربارهء مرو چنين نوشته است :
« ديگر از شهرهاى نامور و ولايات معتبر خراسان بلدهء مرو شاهجان است كه تختگاه پادشاه با انتباه سلطان سنجر سلجوقى بوده و آن دو مدينه است يكى مرو كهنه كه سلطان سنجر مذكور ساخته و حالا ويران است و گنبد و مرقد او آنجاست و آن از عظايم عمارات ممالك عالم است و همچنان در غايت استوارى است كه خلل را بدان راه نيست دوم مرو جديدست . . . و اين بلده ايست عظيم و با وسعت و منفعت و مزروعات و محصولات بى حد و
هامش
( 1 ) - تذكرة الملوك ، ص 26 - 25 .
( 2 ) - تذكرة الملوك ، ص 26 - 25 .
( 3 ) - سومر ، فاروق : نقش تركان آناطولى در تشكيل و توسعهء دولت صفوى ، ترجمهء احسان اشراقى و محمد تقى امامى ، نشر گستره ، تهران 1371 خورشيدى ، ص 68 .
( 4 ) - عالم آراى شاه اسماعيل ، ص 167 - 162 .
( 5 ) - جهانگشاى خاقان ، ص 500 .
( 6 ) - ابن حوقل : سفرنامهء ابن حوقل ، ترجمه و توضيح جعفر شعار ، امير كبير ، تهران 1366 خورشيدى ، ص 171 - 169 .