( معين ) .
باليده : نمو كرده ، بلند شده ، باسق ، بالا بلند ( دهخدا ) .
باهر : واضح ، مبين ، بين ، روشن ، ظاهر ( دهخدا ) .
بخته : گوسفند ميشينهء نر كه داراى دو سال عمر يا بيشتر باشد ، بره دو سالهء اخته ، گوسفند نر سه ساله ، هر چيزى كه پوست آن كنده باشند ، گوسفند چاق ، فربه ، پرورش يافته ( دهخدا ) .
بختى : شتر قوى دراز گردن ، قسمى شتر ، شتر خراسانى ، نوعى از شتر قوى و بزرگ سرخ رنگ ( دهخدا ) .
بخچه : ماخوذ از تركى ، بسته كوچك ، بسته خرد ، بسته ( دهخدا رير بقچه ) دستمال بزرگى كه در آن جامه و انواع قماش پوشند ( معين زير بغچه ) .
بخشى : ( مغولى بخشى ، بگسى از چينى جديد ، پسى ، پشيه ، چينى ميانه به معنى مرد داراى اطلاعات وسيع ) ( معين ) ، محرر ، منشى ( نفيسى ) روحانى بودايى ( معين ) ، پيشوايان دين مغل و احكام ميان يا جادوگران مغول ( دهخدا ) .
به دو : صحرا ، دشت ، بيابان ، خلاف حضر ( دهخدا ) .
برات : از برائت عربى ، نوشتهاى كه بدان دولت بر خزانه يا بر حكام حواله وجهى دهد ( معين ) ، نوشتهاى كه دولت به خزانهدار خود براى دريافت وجه و جز آن حواله مىكند ( معين ) به پارسى چك خوانند و برات عربى است ، حواله كتبى ( دهخدا ) .
برارى : ج بريه ، صحراها و زمينهاى بىكشت ( دهخدا ) .
براعت : تمام شدن در فضل و درگذشتن از اصحاب در دانش و مانند آن ( منتهى - الارب ) فصاحت ( دهخدا ) .
براق : نام ستورى كه رسول صلى الله عليه و آله در شب معراج بر آن نشست و آن كوچكتر از استر و بزرگتر از حمار بود ( منتهى الارب ) ، اسب تيزرو ( معين ) مطلق اسب ، مركوب يا اسب اصيل ( دهخدا ) .
برانقار / برانغار / بوانغار : دست راست لشكر ( فرهنگ اصطلاحات ديوانى ) فوج جانب دست راست كه به عربى آن را ميمنه خوانند مقابل جوانغار ( معين ) .
برايا : آفريدگان ( دهخدا : برئه ) .
برجيس : ستارهاى است و گويند مشترى است ، هرمزد ، سعد اكبر ( دهخدا ) .
برخبر : باخبر ( دهخدا ) .
برغو : شاخ حيوان كه از ميان تهى باشد و آن را مانند نفيرى نوازند ( نفيسى ) .
بروت : سبلت يعنى موى لب ، مجموع مويهاى لب برين ، شارب ، سبلتان ، سبيل ( دهخدا ) .
بريد : پيغام برونامه بران سوار بر ستور بريد ، پيك ، آنكه او را به شتاب جائى فرستند ، قاصد ( دهخدا ) .
بريه : صحرا و زمين بىكشت ، خلاف ريفيه ( دهخدا ) .
برى : به معنى بالا است - دو انگشت برى يخ ميبست - دو انگشت بالا ( فرهنگ
زبدة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 996
مساهمون: سيد كمال حاج سيد جوادى
ص٩٩٦