تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زبدة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 998

مساهمون:

ص٩٩٨
( دهخدا ) هفت اورنگ . بندى : اسير ، گرفتار ، زندانى ، ج بنديان ، ( معين ) مغلول ( دهخدا ) . بنه : بار و اسباب و رخوت خانه ( برهان ) رخت و متاع و اسباب خانه و اموال ( نفيسى ) . به نيت : نهاد و آفرينش چيزى ( نفيسى ) سرشت آدمى ( غياث ) ، ساخت ( معين ) . بوائق : ج بائقه ، حادثهء بد ( المنجد ) . بوراق : ج بارقه ، به معنى چيز روشن و به معنى درخشندگى باشد ، مشتق از بروق كه به معنى درخشيدن است ( غياث ) . بواقى : ج باقيه و باقى . بوالعجبى : چيزى عجيب و بديع ، هر چيز به شگفت‌آورنده ، شعبده‌بازى ، تردستى ، چشم‌بندى ( نفيسى ) . بولقامشى : ظاهرا همان بولقاش ميشى باشد ، بىنظمى به وجود آوردن ، آشوب راه انداختن ( احسن التواريخ ) . بهرام : ستاره مريخ : ( آنندراج ) . بهرمان : ياقوت سرخ ( برهان ) . بيت المعمور : مسجدى است بر آسمان چهارم از زمرد و ياقوت مقابل كعبه ، به‌طورىكه اگر از آنجا چيزى بيفتد بر بام كعبه آيد و قبل از طوفان بر زمين كعبه بود ( غياث ) و آن مسجد ملائكه است ( منتهى الارب ) خانهء آباد ( معين ) . بيجاده : نوعى از ياقوت است ( برهان ) كهربا ( معين ) . بيدا : بيابان ( منتهى الارب ) . بيراق : ( تركى ) بيرق ، علم و لواء ( نفيسى ) . بيراهى كردن : افزونى كردن در بدكارى ( نفيسى ) كجروى كردن و سركشى و نافرمانى كردن ( دهخدا ) . بيكاولان : يا بكاولان ، داروغه مطبخ . ناظر خرج نظامى . بيگاه : نزديك شب هنگام ، تنگاتنگ غروب ، آفتاب زرد ( دهخدا ) . بيلاك / بيلاكات : ( مغول ) تحفه‌ها سوقات ، ره‌آورد ، ارمغان ( دهخدا ) . بينه : نوعى ساز است ، نوعى ارگ دهنى ( - ص 825 همين كتاب ) شبيه ارغنون - پيپه پ پاليز : فاليز ، جاليز ، باغ ، بوستان ، كشتزار ، مزرعه ( عموما ) ( دهخدا ) . پايكار : پيشكار تحصيلدار ، مردى باشد كه چون تحصيلدار به جايى آيد ، او زر از مردم تحصيل كند و به تحصيلدار دهد ( برهان ) خدمتكار ، پادو ، چاكر ، نوكر ، خادم ( دهخدا ) . پاىمزد : پارنج ، حق القدم ، اجرتى كه با قاصدان و پيادگان دهند ( برهان ) . پدركلان : پدربزرگ ، حضرت صاحبقرانى . . . پدر كلان او كه ارس خان بود ( ص 906 ) . پذيره : مستقبل ، استقبال‌كننده ، پيشبازشونده ( دهخدا ) . پرخاشخر : جنگجوى ، رزم‌آزما ، جنگ