تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زبدة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 995

مساهمون:

ص٩٩٥
اياوين : ج ايوان ( نفيسى ) . ايداء : يارى دادن ( دهخدا ) . ايزار : قسمتى از ديوار كه با آجر يا سنگ يا جز آن برآرند از زمين تا كف طاقچه زيرين ( دهخدا ) . ايسر : آسان‌تر ، خجسته‌تر ( دهخدا ) . ايقاق : هرزه‌گوى ( دهخدا ) . ايلغار : به سرعت بر فوج دشمن دويدن ، حركت سريع سپاهيان به سوى دشمن ، هجوم ، يورش ، تاخت ، شبيخون ( دهخدا و معين ) . ايلى : طاعت و فرمانبردارى ، بندگى ، تسليم ، اطاعت و فروتنى . ايناق : نديم ، مقرب ، مصاحب ( معين ) . اينجو : زمين خالصه ، لغت مغولى به معنى ملك خاص يا املاك اختصاصى سلطان ( دايرة المعارف فارسى ) ، غلام ، غلامى كه به املاك شاهزاده‌اى متعلق باشد . ( فرهنگ شفيع ) . اينى : ( تركى مغولى ) برادر كوچك و برادرزاده ، برادر كهتر ( دائرة المعارف فارسى ) . ايواغلان : ( تركى مغولى ) وزير پادشاه كه در درجه اول واقع باشد ( نفيسى ) ، خانه‌زاد ( ايو - خانه ، اوغلن - فرزند ) ( فرهنگ شفيع ) . ب بادخانه : بادگير ( دهخدا ) . بادى : برآينده ، به سوى باديه و مقيم آن ( منتهى الارب ) ، آنكه در باديه نشيند ، بيابانى ، مردم صحرائى ، صحرانشين ، باديه‌نشين ، مقابل حاضر ( دهخدا ) . بارز : آشكار ، ظاهر ، هويدا ، به اصطلاح حساب ، جمع كل ( نفيسى ) . بارو : حصار ، ديوار ، باره ( دهخدا ) . باره : اسب تيزرو ، اسب تيز رفتار ، اسب نيك ( دهخدا ) . باسقاق : به محاوره خوارزم به معنى نواب و صوبه‌دار ، شحنه نائب پادشاه ، امير ، حاكم كلمه مغولى : خان ( دهخدا ) . باسمه : مأخوذ از تركى : چاپ ( نفيسى ) چاپ تصاوير و نيز ( - ص 845 كتاب زبده ) . باشلاميشى : مأخوذ از « باش » به معناى سركرده ، رئيس ، فرمانده ( در فرهنگها ديده نشده ) . باشليق : پادشاه ، امير ، سردار ، ( دهخدا زير باسلق و باسليغ ) . باشه : جانورى است شكارى از جنس زرد چشم و كوچكتر از باز باشد ( برهان ) اين كلمه همريشهء باز باشد ( دهخدا ) . باطشه : كسى كه حمله كند بر كسى ، حمله‌كننده ، سخت‌گيرنده ( دهخدا ) . باغيه : مونث باغى ، نافرمان ، جماعتى كه از طاعت امام عادل سرباززده باشند ( دهخدا ) . بافو : « و پسرانى كه موكل اسبان بودند ، ايشان را بافو مىگفتند » ( همين كتاب زبدة التواريخ ص 830 ) . باكوره : اول از هر چيز ، نوباوه ، پيش‌رس ، نوبر بالذات : بذات ، ذاتا ، به خودى خود ،