شيراز امير حسن و پهلوان جمال و از آن اميرزاده سيورغتمش - نور اللّه مرقده - اورغداق و از آن امير اعظم امير شاه ملك - طيب اللّه ثراه - اردوان و ايلچى شاه بدخشان نيز همراه ايشان بود خواجه تاج الدين نام . اين مجموع در حادى عشرين محرم الحرام سنه ثلاث و عشرين و ثمانمايه به بلدهء فاخره سمرقند به زمين بوس حضرت مخدوم و مخدومزاده اعظم - مغيث الحق [ و الملة ] و الدين - الغ بيك گوركان رسيدند و در غره صفر ايشان را اجازت معاودت به ( 1 ) ولايت خود داد و به غير از نامبردگان ( 2 ) بسيار مردم ديگر به رغبت خود هوس آن سفر كردند و ايشان در سنهء خمس و عشرين و ثمانمايه باز بدين ولايت آمدند و حكاياتى كه از ايشان استماع افتاده از اوضاع و رسوم و عمارات ( 3 ) و آبادانى و غلبه و كثرت آن قوم در آن سال كه رسيدند به تمام و كمال ( 4 ) شرح داده آيد انشاء اللّه - سبحانه و تعالى - وحده العزيز . ( 5 )
ذكر عمارات كه در سمرقند بنا فرمودهاند ( 6 )
در اين محرم مذكور حضرت مغيثى ( 7 ) [ حضرت اميرزاده اعظم - مغيث الحق و الدين - الغ بيك گوركان ] - خلد اللّه تعالى ملكه [ و سلطانه ] - و ابد سلطنته ( 8 ) در اندرون شهر سمرقند به موضعى كه اطراف آن [ غلبه ] بازار است ، مدرسه عالى بنا نهاد كه در هيچ موضع مثل آن عمارتى نشان نمىدهند . مستغلات « 1 » بسيار و مزارع ( 9 ) معمور و قراى معتبر وقف آن [ مدرسه ] « 2 » فرموده و خانقاهى بزرگ در محاذى ( 10 ) آن
هامش
( 1 ) . م : با .
( 2 ) . ت : نامبرداران .
( 3 ) . ت : ندارد .
( 4 ) . ت : « به تمام و كمال » ندارد .
( 5 ) . ت : « العزيز » ندارد .
( 6 ) . اين عنوان در « ت » نيامده است .
( 7 ) . ت : « حضرت مغيثى » ندارد .
( 8 ) . ت : و ابد سلطنه ندارد .
( 9 ) . ت : مواضعى .
( 10 ) . ت : محازى .
( 1 ) مستغلات : ج مستغل ، هر ملك غلهخيز ( نفيسى ) .
( 2 ) اين مدرسه در سمرقند هم اينك پابرجاست و نمونه بارز معمارى آن روزگار است جهت اطلاع بيشتر - ابنيه و آثار تاريخى اسلام در اتحاد شوروى تصاوير 61 - 65 مقدمه فارسى . در اين مدرسه بيش از صد نفر تحصيل مىكردند از مدرسين معروف اين مدرسه مولانا محمد خوافى است - بار تولد ، الغ بيك و زمان وى ص 201 و نيز - بخش اضافات همين كتاب و بخش تصاوير .