آزمايش بركنارى و از زحمت تجربه معاف هستى .
« اينجاست كه از نتايج تجربههائى كه با تحمل رنج آموختهايم بدون زحمت بهرهمند ميشوى و چيزهائى را بروشنى در مىيابى كه بر ما كاملا معلوم نبود » .
( 1 ) امام - عليه السلام - در ضمن چنين گفتارى بگذشت عمر خويش اشاره مىكند و ميخواهد همهء كمالات و برتريها و امتيازاتى را كه در وجود مقدسش تجلى دارد ، در روح فرزندش نيز جايگزين سازد و او را حكمتها و دانشهاى ارزنده و سودمند بياموزد و عبرتهائى از حيات گذشتگان و حوادثى كه در جهان پديد آمده به او درس دهد و از نتيجهء تجارب اهل فكر و عقل بهرهمندش كند .
امام در بيان اين حقايق ميخواهد فرزندش را برموز سعادت و پيروزى آگاه كند و دقيقترين و مهمترين امور زندگى را به وى بشناساند .
امام به وصيت خود اين گونه ادامه ميدهد :
« پسرم ! اگر چه من مانند گذشتگان عمرى دراز نداشتم ولى در اعمال آنها نظر كردم و در اخبارشان انديشيدم و در آثارشان سير كردم چنان كه گويا يكى از آنهايم ، بلكه چنان در كارشان بررسى كردم كه پندارى در تمام دوران زندگى گذشتگان زنده بودهام .
« در نتيجه ، تيرگيهاى روزگارشان را از روشنائيهاى حياتشان بازيافتم و سودها و زيانهايشان را باز شناختم و از اين ميان خلاصهء آن را براى تو برگزيدم و پسنديدههايش را برايت گفتم و مجهولاتش را كه موجب سرگردانى است كنار زدم و آنچه
حياة الإمام الحسن بن على ( ع ) ( زندگانى حسن بن على ع ) ( فارسي ) — صفحة 235
مساهمون: فخر الدين حجازى
ص٢٣٥