به يارى حق و تحقق عدالت نمىپرداخت حمل بر ترس و نافرمانى مىشد .
با چنين دلايلى آيا ميتوانيم سخن « ابن قتيبه » را بپذيريم كه حسن ( ع ) عقيدهاش اين باشد كه پدرش در قبول خلافت شتاب نكند ؟
بدون شك رأى حسن ( ع ) هم موافق نظر پدر بزرگوارش بوده و مصالح عمومى ايجاب ميكرده كه امام خلافت را بپذيرد و مردم را بىسرپرست نگذارد .
گفتارى بلند
( 1 ) اكنون كه سخن ما در اين باره پايان مىيابد به پارهاى از نصايح بلند پايهء امام بفرزندش حسن ( ع ) توجه مىكنيم و مهمترين وصايا و نصايح آن حضرت وصيتى است كه پس از بازگشت از جنگ صفين در ناحيهء حاضرين خطاب بفرزندش نگاشته .
اين نامه محتوى دستورات ارزنده و اصول فضائل و آداب اجتماعى و درسهائى گرانبها و آموزنده است و حق اين است كه چنين وصيتى بر دلهاى فضيلت خواهان نقش بندد ، چون خير و صلاح مردم را در بردارد و كسى آن را نگاشته كه به نيروى دانش الهى خويش آگهى كامل بمصالح مردم و نيازهاى آنان در دوران زندگى تا هنگام مرگ آنها داشته است و اينك برخى از آن حقايق ارزنده را بيان ميداريم :