مىساخته است .
( 1 ) پس چگونه ميتوان حسن ( ع ) را عثمانى دانست با چنين رفتارى كه خليفه نسبت به امام ( ع ) انجام ميداد ؟
مضافا به اينكه جز حزب فاسد اموى هيچكس از قريش به رفتار عثمان رضايت نداشت و به تحكيم خلافت او نمىپرداخت تا اينكه شخصيت بارزى بمانند حسن ( ع ) كه نوادهء پيغمبر و وارث مقام رسالت است سياست عثمان را بپذيرد و آن را تأييد كند همان سياست كور و تاريكى كه امت مسلم را در ميدان حيات و افتخار از تلاش و حركت بازداشت و موجب گسترش باطل و فساد و هوسرانيهاى مخصوص آن دوران ساخت .
كردار نارواى عثمان بسرعت در سرزمينهاى اسلامى انعكاس يافت و جامعهء اسلامى طعم تلخ ستمهاى خلافت او را چشيدند .
مخالفان عثمان با تمام نيروى خويش بر ضد خلافت او در اندرون سازمان حكومتش بمعارضه پرداختند و پايگاه خلافتش را متزلزل ساختند و نمايندگانى به همه سوى كشورهاى اسلامى فرستادند و از همهء مسلمانها براى واژگون ساختن حكومت عثمانى كمك خواستند .
در نتيجه گروههاى انقلابى متوجه مدينه شدند و هدفشان اصلاح مجتمع اسلامى و بازگردانيدن سنت پيامبر در بين مسلمانها بود از جملهء آنها « حكيم بن جبله » « 26 » پيشواى هيئت بصريها بود و « مالك بن حرث
هامش
( 26 ) - « حكيم بن جبله » از شخصيتهاى شايستهاى بود كه بر قومش زعامت داشت و محضر پيامبر را درك كرده بود هنگامى كه زبير و طلحه و عائشه بر امام شوريدند و به بصره رفتند ، عثمان بن حنيف كه از طرف امام ( ع ) والى بصره بود ، حكيم بن جبله را به همراه هفتصد نفر سپاهى بجنگ آنها فرستاد . اين گروه مردانه جنگيدند و حكيم در اين ماجرا كشته شد و گويند در جنگ جمل بشهادت رسيد . گويند