تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زبدة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 646

مساهمون:

ص٦٤٦

ذكر هجوم سلطان زين العابدين به سر سلطان ابو يزيد و فرار « [ 1 ] » او به‌جانب لرستان

چون سلطان زين العابدين در مبدأ حال سلطنت ، سلطان ابو يزيد را انواع حرمت‌دارى تقديم مىفرمود « [ 2 ] » و از بذل و عطا هيچ دقيقه موقوف نماند و مهمل نگذاشت و او را در آن دولت ركنى ركين و حصنى حصين و سدّى سديد تصوّر فرموده بود و از جانب سلطان ابو يزيد بىوفايى و بىمروّتى به ظهور رسيد و به‌جانب دشمن ملك « [ 3 ] » تحويل كرد . آن جراحت به « [ 4 ] » هيچ‌گونه التيام نمىپذيرفت و فى الواقع سلطان ابو يزيد به حسب طالع چون مادّهء فاسد بود به هرجانب كه متحرّك مىشد جز فساد هيچ نتيجهء ديگر نمىداد و در هرمحلّ كه قرار مىيافت كورهء خلاف مىتافت « [ 5 ] » و در هرمقام كه سكون حاصل مىكرد به جرّثقيل حرف نزاع را حركت مىداد . سلطان زين العابدين به اتّفاق عقل و شرع و اجماع عرف و قياس تفريق جمع او را مقابلهء جبر حال خود فرمود ، در اين ولا كه او را چون ثريّا اجتماعى بود بنات النعش‌وار پراكندن و حدّ سطوت و باب « [ 6 ] » حملهء او را در كام ناكامى شكستن اهمّ و اولى دانست متوجّه « [ 7 ] » نطنز شد و بغتة بر سر او تاختن برد چنانچه هيچ‌يك از ملازمان او مجال سلاح پوشيدن « [ 8 ] » و بستن « [ 9 ] » نيافتند . خدمتكاران او اكثر به اسب برهنه و بىلجام روان شدند و مطلوبى كه داشت رديف خود گردانيد و چون شعر بىقافيه و قافيهء بىروى بىوزن و درنگ « [ 10 ] » روى در بيابان نهاد « [ 11 ] » و ولايت را به يك لحظه باز پرداخت . سلطان زين العابدين به همان فتح اكتفا نمود و رخصت تيكاميشى نداد و سلطان زين العابدين را فتح چنين دست داد « [ 12 ] » و سلطان ابو يزيد « [ 13 ] » چون باد افتان و خيزان بيابان مىپيمود ، در هر مرحله‌ئى كه نزول كرد جز ديوار ادبار و نكباء « [ 14 ] » نكبت انيس و قرين « [ 15 ] » نداشت در هرقدمى ندمى و غمى او را استقبال مىكرد و در هر نفسى المى مىديد : شعر « [ 16 ] »
اختر بخت مرا هيچ منجّم نشناخت * يا رب « [ 17 ] » از مادر گيتى به چه طالع زادم
هامش
( [ 1 ] ) - ت : گريختن . ( [ 2 ] ) - ت : مىنمود . ( [ 3 ] ) - ت : ندارد . ( [ 4 ] ) - ت : حريف . ( [ 5 ] ) - ت : مىيافت . ( [ 6 ] ) - ت : تاب . ( [ 7 ] ) - ت : متوجّه جانب . ( [ 8 ] ) - م و ل : « پوشيدن و » ندارد . ( [ 9 ] ) - ل : جستن . ( [ 10 ] ) - دزيك . ( [ 11 ] ) - ت : نهاده . ( [ 12 ] ) - م و ل : « و سلطان زين العابدين را فتح چنين دست داد » ندارد . ( [ 13 ] ) - ت : بايزيد . ( [ 14 ] ) - ت : يك بار ( [ 15 ] ) - ت : قرب ( [ 16 ] ) - م : ندارد ، ت : بيت . ( [ 17 ] ) - ت : تا من .