آسمان اساس گشتند هريك به طريق وضع خويش در تكلّف پوشيدنى كوشيدندى و اثواب « 1 » گرانمايه و قيمتى پوشيد [ ند ] ( 1 ) چنانكه بىگفتوگوى غير ايّام جشن و طوى « 2 » هر روز لااقل ده هزار بل بيشتر در ساورى « 3 » جمع آمدندى از آن جمله عشر عشيرى را لباس از كرباس نبودى ، مجموع به قماش « 4 » اسكندرانى و شرب « 5 » مصرى و صوف « 6 » مربع و سقرلاط « 7 » عمل نبات و زيتونى ختايى و ديباى ششترى و ابيارى « 8 » حبشى و خاراى « 9 » يزدى و نرمدست هندوستانى و خود رنگ خراسانى به كتان روسى و صوف قبروسى ( 2 ) و كمخا ( 3 ) « 10 » مهذبى به كلاه نوروزى و كمرچمتايى طلادوزى ملبس بودندى و امرا و اركان دولت در غايت تميز و فراست و خردهدانى و كياست و راستى و درستى در معاملات و در بند نيكنامى و خيرات .
فامّا از تغيير مزاج صاحب قرانى در وهم و خوف به مرتبهئى كه دانى و طوايف عساكر « 11 » و احشام اكثر مرفه و معمور و خيول و اغنام امرا و اركان دولت را خود قياس از حدّ حصر بيرون ، عرصهء وسيع ماوراء النهر و بساط بسيط خراسان بدان وفا نمىنمود .
آجام ( 4 ) « 12 » مازندران و برارى « 13 » رى و ييلاق و قشلاق آذربايجان تا به ارمن و
هامش
( 1 ) - ت : پوشند .
( 2 ) - م : « صوف قبروسى » ندارد .
( 3 ) - م و ل : از « عمل نبات . . . » تا اينجا ندارد .
( 4 ) - ت : ندارد .
( 1 ) اثواب : ج ثوب : جامههاى پوشيدنى ( غياث ) .
( 2 ) طوى : عروسى ، جشن ، مهمانى ( فرهنگ اصطلاحات ديوانى ) .
( 3 ) ساورى : انعامى كه در ازاى خدمت مىدهند ( ناظم ) . پيشكشى ، تعارف ( لغتنامه ) .
( 4 ) قماش : پارچهء ابريشمى و كتان و پارچهء پنبهء اعلا ( نفيسى ) .
( 5 ) شرب : جامهاى از كتان رقيق كه بيشتر در مصر بافند . ( دهخدا ) .
( 6 ) صوف : نوعى از جامهء پشمى ( دهخدا ) .
( 7 ) سقرلاط : همان سقرلات است . جامهء صوف ( غياث ) .
( 8 ) ابيارى : ديبائى مخطط و راهراه لطيف و نازك بافته و بهترين آن ابيارى كافورى بوده است ( دهخدا ) .
( 9 ) خارا : پارچهاى ابريشمين ( آنندراج ) .
( 10 ) كمخا : جامهء منقش يكرنگ ( منتهى الارب ) .
( 11 ) عساكر : لشكرها ، جمع عسكر ( غياث ) .
( 12 ) آجام : ج اجمه : درختستان ، درختهاى بسيار به هم پيچيده ( منتهى الارب ) .
( 13 ) برارى : بيابان ( آنندراج ) .