يافت و برادرش سيدى عبد الرحيم قايممقام شد ، و در زمان ناصر خليفه و در سنهء ثلث و تسعين و خمسمائه ( 593 ) نماند ، و مستضىء در سنهء ثمانين و خمسمائه ( 580 ) وفات يافت . و مدت خلافت او چهارده سال بود .
الناصر لدين الله ابو العباس احمد بن المستضىء -
سى و چهارم خلفاى بنى العباس بود و پنجاه و سيوم به نسبت با نبى عليه السلام . در ايام خلافت او رياض آمال خلايق ناضر بود و ديدهء اقبال به جمال بىهمال او ناظر . مواد فساد به كلى از عالم منقطع گشت و آثار فتنه از صفحات ايام در دور دولت او محو گشت . سلطنت او از جملهء خلفا بيشتر بود . بيت المقدس را از دست فرنگان بستد . عظيم فاضل و شجاع و صاحب رأى بود . مستضىء در حيات خود او را ولى العهد كرده بود و فرمان داده تا نام او را در خطبه درج كنند و سكه را به زيور اسم او مزين كنند و متولى عقد بيعت ابو الفضل عبد اللّه بن على بود ، و پيش از او در [ 91 - پ ] بغداد قحطى عظيم بود .
در ايام او فراخى شد و زحمت به راحت بدل گشت و رايت رفعت او به اقصاى عالم رسيد . و در ايام او در سنهء اثنتين و ثمانين و خمسمائه ( 582 ) ملك الشعراء افضل الدين خاقانى الحقايقى در تبريز وفات يافت ، و در عهد او ولايت خوارزم و بعضى از خراسان و عراق سلطان معز الدين تكش بن ارسلان داشت . پس ازو رايت دولت سلطان سكندر علاء الدين بالا گرفت و ولايت جبال و غور و بعضى از خراسان در تصرف غياث الدين و معز الدين ، كه ايشان را نسبت به محمد بن سام [ مىرسيد ] بود ، و ولايت ماوراء النهر سلطان جلال الدين طمغاج خان ابراهيم بن الحسين داشت و بعد از آن به پسر او رسيد ، و بعد از آن سلطان سكندر آن ولايت را ضبط كرد .
و وزير ناصر ، ابو الفضل محمد بن على بن احمد بود كه به ابن البيضا « 1 » مشهور بود . امير المؤمنين او را از شيراز استدعا فرمود در سنهء اربع و ثمانين و خمسمائه ( 584 ) ، و ديوان انشا به دو حوالت كرد و در رجب سنهء تسعين و خمسمائه ( 590 ) خلعت وزارت پوشيد « 2 » و او را بعد از فتح خوزستان به گرفتن بلاد عجم فرستاد . چون
هامش
( 1 ) - ر ك : مجمل فصيحى 2 : 267 .
( 2 ) - با : پوشانيد .