خوب ، در آنجا نهار خورديم ، همهء ايرانىها و فرنگىها نهار خوردند مگر قهوهچىباشى كه بيرون مانده و غذا نخورد ، خود حاكم آدمى است بلندقد ، زردچهره ، موسياه ، ابروى باريك دارد ، چانه خود را مىتراشد [ 232 ] گونههاى او ريش دارد ، آدم خوبى است .
نهار مختصرى بود اما خوب و مأكول ، ما به خيال اينكه به لاهه بايد برويم دير شام خواهيم خورد ، خوب خورديم و خود را سير كرديم اما نمىدانستيم كه دو ساعت ديگر بعد از ورود لاهه بايد شام بخوريم ، بعد از نهار چون در ساعت معين بايد لاهه برويم ، نمانديم ، به گار آمديم ، حاكم از نبودن و حاضر نشدن زن خودش عذر خواست ، گفت عزادار است ، خواهر و برادرش هردو فوت شدهاند ، معلوم شد برادر و خواهرزن حاكم هردو مردهاند . سوار راهآهن شده به لاهه آمديم ، قريب نيمساعت راه است ، در ورود به لاهه وزرا و صاحبمنصبان و اعاظم و اشراف همه براى پذيرائى حاضر شده بودند ، احترامات نظامى به عمل آوردند ، شليك توپ كردند ، سوار كالسكه شديم و رانديم به عمارت تابستانى پادشاه ، از پاركها و جاهاى خوب گذشتيم ، مهماندار و امين السلطان و وزير دربار پادشاه هلند كه پيرمرد كامل محترمى است با ما بودند ، اين عمارت ييلاقى در نزديك شهر در ميان پارك باصفائى واقع است ، پله مىخورد وارد عمارت مىشود كفشكن مانند جائى ، بعد راهپله دارد وارد تالار بسيار بزرگ عالى مىشود ، در حقيقت عمارت يكمرتبه است ، اين تالار خيلى مرتفع و عالى است در ديوار و سقف آن نقاشىهاى خوب است كار استادان قديم هلند كه روى تخته به همان ديوار و سقف نقش كردهاند ، مجلسهاى جنگ پادشاهان قديم هلند و فقرات تاريخى و غيره خيلى خوب نقاشى كردهاند ، از هرچه گفته شود بهتر است در جنبين گالرى دارد ، در آنها پردههاى بسيار خوب قيمتى كه حقيقتا ده روز شخص صرف ديدن آنها بكند كم است ، اطاقهاى مزين خوب با اسبابهاى خوب ، هريكبهيك وضع ، يك اطاق چينى بود كه همهء اسباب آن چينى و كاغذ نقش چين به ديوار چسباندهاند از اين معلوم مىشود كه رسم نقاشى روى كاغذ را به جهة ديوار فرنگىها از چينىها اقتباس كردهاند ، يك اطاق ديگر ژاپونى بود ، خيلى قشنگ ، چون وقت تنگ بود ده پانزده دقيقه بيشتر نتوانستم بمانم و در اين مدت كم چه ميتوانستيم ببينيم . سوار كالسكه شديم و رفتيم به عمارت پادشاهى كه در داخل شهر است و آنجا بايد شام بخوريم ، قبل از رسيدن به عمارت در جائى ايستادند گفتند اين عمارت وزارت عدليه است بايد ديد ، گفتيم بسيار خوب ، وارد شديم ، عمارت بزرگ و دستگاهى است ، در وسط عمارت وزير عدليه است ، اطراف جاى اجزاء
روزنامه خاطرات ناصر الدين شاه ( در سفر سوم فرنگستان ) ( فارسى ) — صفحة 276
مساهمون: ناصر الدين شاه قاجار
ص٢٧٦