نقل ميكنيم .
مساجد : بخارائيها مدعى هستند كه پايتختشان از كوچك و بزرگ داراى سيصد و شصت و پنج مسجد است بطوريكه مؤمنين مسلمان مىتوانند در هر روز سال به يكى از آنها بروند ولى من شخصا بيش از نصف اين مقدار را نتوانستم كشف كنم و آنهائيكه قابل ذكر مىباشد بقرار ذيل است : « مسجد كلان » كه تيمور آن را ساخته و عبد الله خان تعمير و تجديد نموده است . اين مسجد معمولا روزهاى جمعه مورد ازدحام مردم قرار ميگيرد زيرا رسم امير بر آن است كه آن روز در آن نماز بگذارد .
مسجد ديوان بيگى بانضمام آبانبار و مدرسهاش كه داراى همين اسم مىباشد در سال 1029 ( 1629 م . ) توسط « نظر » نامى كه منصب ديوان بيگى ( منشى دولت ) امير امامقلى خان را داشته ، ساخته شده است .
مير خان .
مسجد مغاك : اين يك بناى زيرزمينى است و برطبق بعضى روايات اولين دستهء مسلمانها و برطبق روايات ديگر آخرين دستهء آتشپرستان مجامع سرى خود را در آن برپا ميكردند . ازين دو روايت اولى قابل قبولتر به نظر ميآيد زيرا اولا گبرها ميتوانستند به سهولت در خارج شهر و در هواى آزاد جاهاى مناسبترى براى عبادت خود پيدا كنند ثانيا وجود كتيبههاى كوفى بيشمار مدلل ميسازد كه اصل آن اسلامى بوده است .
مدارس : تعداد مدارس باعث افتخار و مباهات اهل بخارا است و همان عدد سوگلى خود را كه عبارت از سيصد و شصت و پنج باشد دربارهء اين مدارس هم ذكر ميكنند در صورتى كه در عالم حقيقت عدهء آن از هشتاد تجاوز نميكند و ما فقط بشرح مهمترين آنها ميپردازيم .
سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى ) — صفحة 456
مساهمون: آرمينيوس وامبرى
ص٤٥٦