فصل هجدهم دروازهها و محلات و مساجد و مدارس بخارا -
يك موسسهء كاترين دوم - از تربيت چه ميفهمند - خداشناسى و سياست - اذيت و آزار پليسى - جمعيت خانات - پدران هفتگانهء قيرقيز - مفاهيم مربوط به زيبائى - اقبال برده - هيئت منصفهء هندو - فروتنى يهودى - حاجىهاى پستچى - تشكيلات سپاهىها - افسران عاليرتبهء دربار - قشون و قواى كمكى - ملخص تاريخ بخارا .
1
محيط بخارا را در حدود يك روز راهپيمائى معرفى كرده بودند ولى در حقيقت بيش از چهار ميل نميباشد . اطراف آن گرچه خوب كشت و زرع شده معذلك ازين حيث از اطراف خيوه خيلى پستتر است .
بوسيلهء يازده دروازه به بخارا « 1 » وارد ميشوند و شهر به دو قسمت عمده بنام « درونى شهر » ( داخل شهر ) و محلات مختلف تقسيم مىشود كه اهم آن عبارت است از « محلهء جويبار » و « خيابان » و « ميرخان » و « مالقوشان » و « صابونگيران » . با اينكه در فصول گذشته چند فقره اطلاعات كلى راجع به اين گونه ابنيهء بزرگ و اين نوع ميدانهاى عمومى دادهايم معذلك در اينجا خلاصهاى از مشهودات خود را
هامش
( 1 ) - دروازهها ازين قرار است : امام و مزار و سمرقند و اقلان و تلپاچ و شيرگيران و قره قول و شيخ جلال و نمازگاه و سلاخخانه و كيرشى .