تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى ) — صفحة 341

مساهمون:

ص٣٤١
كه اصلشان مغول است توسط چنگيز خان تا سرزمينهاى جنوبى آسياى ميانه كوچانده شدند و گرويدنشان به مذهب تشيع بوسيلهء شاه عباس صورت گرفته است . قابل توجه اينكه چگونه زبان ايرانى را كه در محل سكناى آنها خيلى كم مورد استعمال دارد ، بجاى زبان مادرى ، اختيار كرده‌اند . عده كمى از افراد اين ايل هنوز زبان ولايتى مغول يا اگر بهتر بگوئيم يكنوع لهجه‌اى را كه از آن مشتق مىشود ، حفظ كرده‌اند . عده‌اى از آنها در كوههاى مجاور هرات مسكن اختيار كرده‌اند و از قرنهاى پيش شغلشان تهيه ذغال مىباشد و نام همان محل را انتخاب كرده خود را « گبى » مينامند . بابا جان رئيس هزاره‌هاى قلعه‌نو بدون آنكه تغييرى در وضع فلاكت بار و ضعف فعليش حاصل شود ، ممكن بود برترى هرات را كه بواسطهء نزديكى فوق العاده ( دو روز راه ) ميتواند هرآن براى او توليد مخاطره كند ، برسميت بشناسد . ولى برعكس حالت يك شاهزادهء مستقل به خود گرفته است . قافلهء ما هنوز نزديك خرابه‌ها كاملا توقف نكرده بود كه اعليحضرت ما را مفتخر كرده شخصا براى مطالبهء ماليات حق خود سرافرازمان كردند . كشمكش و مشاجره از نو شروع شد . كاروانباشى ميخواست با اصرار تمام قاصدى نزد سردار هرات براى عرض شكايت بفرستد . اين تهديد موثر واقع شد و در عوض حقوق گمركى فقط مبلغ معتنا بهى بعنوان پول شلاق از ما مطالبه كردند و بدون ملاحظات مذهبى خان اين ماليات را حتى از خود حاجيها هم دريافت داشت و من مجبور شدم مجددا مبلغى در حدود دو فرانك بابت الاغم بپردازم .
هامش
گرفته شده كه سابقا در كوههاى بين كابل و هرات واقع بوده است ، حكايات مبالغه‌آميزى از عظمت و جلال سابق آن تعريف ميكنند . بورنسBurnesدر كتاب خودش راجع بكابل ( صفحه 232 ) مخصوصا ذكر مىكند : بقاياى اين شهر شاهنشاهى « بربر » امروز هنوز ديده مىشود .