پسر سى و يك سالهء خود را بازخريد كند تا به اين وسيله سرپرستى براى خانواده و شوهرى براى عروس و پدرى براى بچهاى كوچك او دست و پا كرده باشد . فديهاى كه پرداخته بود بالغ بر پنجاه دوكا ميشد درصورتىكه تمام دارائى آن مرد بيچاره ازين مبلغ تجاوز نميكرد . به من ميگفت : چه اهميت دارد ، انسان اگر عصاى گدائى بدست بگيرد بهتر از آنست كه پسرش در قيد زنجير باشد . او اهل خاف از شهر هاى ايران بود .
مرد ديگرى كه او هم اهل خاف بود پهلوى ما راه ميرفت . قوه و بنيهاش دستنخورده بود ولى از شدت غموغصه موهايش بىموقع سفيد شده بود . هشت سال قبل تركمنها زن و خواهر و شش بچهاش را ربوده و يكسال تمام مناطق مختلف خيوه و بخارا را از زيرپا گذرانده بود تا مگر بتواند نقطهاى را كه بستگانش در آنجا در زير بار فشار اسارت بسر مىبرند پيدا كند . پس از تفحصات طولانى بالاخره موفق شد بداند كه خواهر و زن و دو فرزند كوچكترش از فرط فلاكت و بىمواظبتى تلف شدهاند و از آن چهارتائى كه باقيمانده بود فقط توانسته بود مدت اسارت دو نفر را بازخريد كند زيرا آن دوتاى ديگر كه بزرگتر بودند به حد بلوغ رسيده و قيمتى كه براى آنها تقاضا ميكردند از حدود استطاعت او خارج بود . قدرى دور تر جوانكى كه براى پرداخت فديهء مادر خود از هرات آمده بود در حركت بود اين زن كه حالا پنجاه سال دارد در دو سال قبل در يكى از « الامان » ها باتفاق شوهر و پسر ارشدش غافلگير شده بود و اينها چون خواسته بودند مقاومت كنند هردو بضرب نيزه و شمشير تركمن ها از پا درآمدند خود او را هم با وارد آوردن صدمات طاقتفرسا تا بخارا كشانيده بمعرض فروش درآوردند . خريدار كه شانزده دوكا قيمت او را پرداخته بود اين مطلب را كه با پسر آن بيچاره سروكار پيدا كرده بود بهانه كرده و توانست دو برابر آن مبلغ را بچنگ آورد و به اين ترتيب براى بدست آوردن منافع نامشروع
سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى ) — صفحة 309
مساهمون: آرمينيوس وامبرى
ص٣٠٩