و ساكنين آن يموتهاى خيوه ميباشند ، از همينجا شروع مىشود ولى اين رفيق اطعام كنندهء ما خواه بواسطهء لااباليگرى فطرى و خواه ازين جهت كه براى پذيرائى مقدماتى را درنظر گرفته بود ، ما را در دو فرسخى از منزلش نگاهداشت و بخانهء عموى خود « اللّه نظرباى » « 1 » كه ملاك متمولى است هدايت كرد و او پذيرائى شايانى از ما به عمل آورد . الياس ازين تأخير استفاده كرده زنش را از ورود ما آگاه ساخت . روز اول ژوئن در ميان عدهاى از اقوام و دوستانش كه براى خيرمقدم گوئى از هر سو هجوم آورده بودند ، رسما وارد خانهء او شديم . مرا به يك چادر بسيار تميز كه داراى اثاثيهء كافى بود دعوت كرد ولى من باغ را ترجيح دادم زيرا چند درخت پرشاخ و برگ آنجا بود كه از فرط زيبائى مرا بىاختيار به خود جلب ميكرد چون مدتى بود از ديدن سبزه محروم بودم ولع عجيبى داشتم كه در زير اين سايه هاى خنك كه مانند پناهگاه متحرك و داراى ارتعاشات موزونى بود قرار گيرم زيرا اين شاخسارها در دنيا از هر پناهگاهى براى آسايش تن و فكر و خيال مناسبتر مىباشد .
در طى دو روزيكه بين اين تركمنهاى نيمه متمدن يعنى آنهائيكه نيمه كوچ نشين و نيمه ساكن هستند گذراندم بيش از هرچيز از تنفرى كه آنها نسبت به هر نوع حكومت و قرارگاه ثابت دارند ، متعجب شدم . با اينكه چندين قرن ميگذرد كه همسايهء ديوار به ديوار ازبكها هستند معذلك هيچيك از اخلاق و عادات آنها را اقتباس نكرده و هيچگونه رابطهاى با آنها نداشته و ندارند و با اينكه هردو از يك اصل و نژاد هستند و يك لهجهء مشترك دارند يكنفر ازبك به نظر يك تركمن همان اندازه غريبه مىآيد كه يك نفر « هوتن توت » درنظر مرد اروپائى .
هامش
( 1 ) - باى يا بى همان كلمهء تركى بيگ است كه بمعنى شخصيت برجسته مىباشد .