خراب است . اگر بينالنهرين در كنف حمايت و سرپرستى انگليس باقى باشد همه اينها به آبادى سابق خود عودت مىكند ، باقى نباشد خرابتر از امروز خواهد شد . اعراب به شهر و قصبات هم ترحم نمىكنند . اين مطلب هم نگفته نماند كه تمام آبادى در املاك مزروع بينالنهرين فقط در مجاورت و سواحل شط دجله و فرات است و آن قسمت كه سمت خانقين مىرود در سواحل رود دياله ، تتمه كران تا كران صحارى و برارى است و فقط اعراب باديه هستند در آنجا چادر زده از پشت حشم و چهارپاى خود امرارمعاش مىكنند . واقعا اگر اين صحارى آباد و كشتوزرع شود دنيا را محصول خواهد داد .
ورود به كاظمين
غروب وارد كاظمين شديم و به اتفاق آقايان به خانهء سيد محسن چراغچى باشى .
حياط كوچكى است . بالاخانه دارد . دونفر زن كرمانشاهانى هم از طرف سيد اينجا نشسته پاسبان هستند . بالاخانهء مقابل ما هم سيد شيرازى با زن و بچه نشسته . خانهء بزرگ سيد هم جمعى تجار همدانى هستند . سيد خودش آمد بىمزه نبود . كتابچهء خود را درآورده به اصرار من اسم خود را نوشتم . از اينكه حاجى عباس مهمان تازه براى او آورده بود كه شايد من بعد كسان او خانهء خداى سيد شوند خوشحال بود . شام باقلاپلو و ماست و باقلاى پخته داشتيم ، اتفاقا عربى نبود و مأكول بود .
قيمت چادر اطلس
پنجشنبه 25 شعبان ، 22 حمل - مىگويند در ايران بايد بارندگى و سرماى شديد شده باشد كه اينجا هنوز سرد است و الا در اين فصل عربستان گرم بايد باشد . بغداد رفتيم اكرم نظام مبلغى خريد كرده ما تماشا كرديم . . . « 1 » اين چادرهاى اطلس كه طهران دانهاى سى و پنج تومان و چهل تومان مىفروشند اينجا دانهاى دوازده تومان خريده شد . اما همهچيز را نبايد به اين قياس كرد . بعضى گرانتر از طهران است . ناهار را در هوتل « ماد » خورديم .
چندان به ذائفه خوب نيامد . باد بود و دجله تلاطم داشت . پنجرههاى سفرهخانهء هوتل را بسته بودند مبادا آب داخل شود . پل ماد هنوز ساخته نشده است . عبور فقط از يك جسر قديم است .
هامش
( 1 ) - نقطهچين در اصل است .