تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 6286

مساهمون:

ص٦٢٨٦
است كه كنترات خوشتاريا تمام شده و دولت حق دارد به شخص ديگرى اجاره بدهد . روزنامه‌جات چهار نمره « ايران » و چندين شماره « ستارهء ايران » بود ، اما ترتيب درستى ندارد . عمده گفتگو در اين ايام همان حكايت امتياز نفط و ساير معادن شمال ايران است كه از حدود خراسان و سواحل بحر خزر الى آذربايجان به كمپانى اتازونى موسوم به « استاندارد اويل » دولت ايران داده است . در تمام شهرهاى ايران اين اقدام دولت موردتوجه و حسن‌تلقى واقع شده . تلگرافات تبريك تحسين [ و ] تهنيت به طهران مخابره گرديده است . بااين‌حال معلوم نيست عاقبت آن‌چه مىشود و ظن قريب‌به‌يقين حاصل است كه دولت با همه جد و كوشش نايل به مقصود نشود و اگر خداى نكرده اين شكست را بخورد ديگر احدى از دول نزديك و دور اقدام به گرفتن امتياز نمىكند و به كلى استقلال ظاهرى ايران هم محو مىشود . زيرا صاحب‌خانه كه اختيار امور خانه خود را نداشته باشد چه صاحب و مالكى است . من از جزئيات و اصل اين امتياز اطلاعاتى ندارم . فقط اطلاعات من همين جرايد است كه تا حدى مطلب را واضح مىدارد .

يادداشت سفارت روس

خلاصهء يادداشتهاى سفارت روس مندرجه در « ستارهء ايران » شمارهء 70 - برطبق ماده 36 قرارداد منعقده فيما بين روس و ايران قرار است تا مدت سه ماه از روز امضاء آن تصويب شود . مدت مزبور در 26 ماه ماى هذه السنه منقضى گرديد و از نقطهءنظر حقوقى اين قرارداد از درجهء اعتبار ساقط و بدين‌لحاظ عمليات دولت عليه در تصاحب مؤسسات متعلقه به دولت سابقهء روس و اتباع روسيه و نيز عدم پرداخت اقساط قروضى كه از دولت سابقهء روس استقراض شده به كلى بر خلاف قانون مىباشد . پنج ماه از انقضاء مدت تصويب گذشته نه از طرف مجلس و نه از طرف مقامات دولت عليه ايران به هيچ وجه تاكنون اقدامى در تصويب قرارداد به عمل نيامده است . اين نظر بىاعتنائى و بلكه توهين‌آميز به قرارداد منعقده در ماه فورال را كه براى آن سفارت فوق العاده به مسكو اعزام شده است علت عدم ميل دولت عليه ايران و مجلس نسبت به تصويب آن تفسير نموده و بدين جهت براى دولت متبوعه دوستدار راه ديگرى نمانده است جز آن‌كه براى بر طرف ساختن اين تكليف نامطبوع اين‌طور اظهار دارد كه اين قرارداد ملغى است . ( سفارت به اصطلاح گزك به دست آورد ، محض آن‌كه مبادا فسخ قرارداد بشود يا آن‌كه بعضى از مواد آن تغيير كند در اين موقع فشار آورده است ) .