26 ماه ذيقعده مطابق 11 سنبله امر ارزاق با مقررات چند به مسيو موليتر واگذار شد و پيداست دولت درين انتخاب فقط پيشرفت امر را در نظر گرفته و در عوض حملات مهاجمين و داوطلبان اين كار و دستجاتى را كه هريك براى ربودن اين مستعمرهء مهم دهان گشوده بودند بر خود خريده و يك قدم جدى كه مىتوان گفت بنيان سياست حكومت را مستحكم نمود برداشت .
اتفاقا حملات شروع شد . تكفير موليتر ، فتواهاى طرفداران اسلاميت ارزاق ، ورقههاى ممهورهء بازارى در خصوص لزوم طهارت ارزاق و غيره كه همه بر عليه اين تصميم دولت و اتفاقا از طرف مدعيان دوستى دولت صادر و نمايش داده مىشد با شدتى زياد شروع شد و با جديت و ثبات دولت و مساعدت يك عده از طرفداران دولت و بازاريان دموكرات و ساير صلحاى بازار و خارج بازار تمام حملات دفع شد و رفتهرفته ارزاق عليرغم آمال عدهء كه اصلاح آن را محال مىدانستند رو به اصلاح رفته و تا اول حمل هذه السنه كه اين تاريخچه را مىنگارم وضعيت ارزاق مثل بهترين سنوات تهران و نان بهتر از همهوقت فراوان و مطبوع و مناسب است .
اين يك قدم كه در روى بىطمعى برداشته شده و ساير پيشبينىها از قبيل منحد المآل دولت به ايالات راجعبه عدم حمل ارزاق و اغنام به خارجه و عدم حمل ارزاق از حومه طهران به خارج طهران و غيره كار ارزاق را اصلاح كرده و افكار عمومى را كه مىرفت به نام ارزاق آلت دست طرفداران اخلال هرجومرج بشود آرام كرده و متعاقب بياننامهاى كه از طرف آقاى رئيس الوزرا در 3 ع 1 و 14 قوس منتشر شد عدهاى كه روح فساد را به عادت ديرينه تقويت مىنمودند دولت دستگير و با معدودى كه آلت دست آنان شده بودند تبعيد نمود و محيط فهميد كه مجبور است عوض شده و اولاد خود را نيز عوض نمايد .
* * *
قضاياى سياسى
ترتيب كار حكام را نيز با سرعت انجام داده و نظر به اصلاحى كه مأمورين دولت بريطانيا با جنگليها نموده بودند و مايل بودند كه دولت هرطور هست با ملايمت و رضايتخاطر مناسبات مركز را با جنگل اصلاح كند دولت در كار جنگل به مدارا رفتار كرد و در فرستادن حكومت به گيلان جديت بروز نمىداد . ولى جز گيلان ساير نقاط كاملا در تحت دقت قرار يافته و مخصوصا جريان امور در فارس و خراسان و قسمت غرب ايران با نظم و ترتيب كاملى دوام يافته و با اهميت موقع سرحدى خراسان از جلو