تمام مال اوست . گذرانش را او مىدهد . من بيرونش كردم او نگاهدارى كرد . اين اسمعيل كلانى كه آوردهاند پيشخدمت شما نمودهاند بچه خوشگل امير بود ، اين را محرم شما نمودهاند تا اگر نصف شب هم صحبت كنيد راپرت آن را بدهد . ميرزا مسيح و ملاباشى از تنكابون راپرت مىدهند ، اينها متصل از اينجا . من محض خيرخواهى شما را خبر كردم . حال باور كنيد يا نمىكنيد مختار هستيد . و الّا اينها رعيت هستند ، كاسب هستند ، شبوروز كارشان پيش شما چيست . مطلب ديگر گفتم بگويد . يك سال است ما خميازهء امروز را مىكشيم . تمام را قرض نمودهايم به اميد مطالبات . با اين وضع مطالبات را نمىتوان وصول كرد جز آنكه دو نفر آدم از شما باشد . مطلب سوم در باب اجارات چون سال قحطى است ، سختى است ، مردم محتاج به دستكوب هستند . حكم بفرمائيد بيايند اجاره كنند تا به هر قسم ميل دارند محصول خود را بردارند صرف نمايند كه اسباب زحمت نشود . براى هركدام از اين مطالب تفصيلى به جناب حالى كردم كه اگر اينطور بگويند اينطور جواب بده ، اين قسم ايراد كنند اين شكل ردّ ايراد كن و با يك نفر فرستادم رفت .
ميرزا حسين از شهر تشريف آوردند . خودش را به ناخوشى زده بود ، ليكن من خيلى به او بد گفتم و سرزنش كردم . معلوم شد ترسيده بود . خصوصا ميرزا اسحق كه فرارا به شهر رفته بعضى دروغها به او گفته بود ( ميرزا اسحق تا شنيده بود غلامعلى تير خورده پاى پياده بهسمت شهر رفته بود و به من پيغام كرده بود حكما بيائيد شهر ، اينجا ماندن ندارد ) .
اخبار مملكتى - نامهء افخم الدوله
بارى ميرزا حسين مىگفت انگليسها زياد شدهاند و راههاى متعلق به روس را ضبط و تسطيح مىكنند . پول در شهر زياد شده اما گرانى و آدمميرى حد و اندازه ندارد به واسطهء مرض حصبه و گرسنگى ، فلوس يك من يك تومان يك من سى و هشت تومان شده است ، از بس براى مرض لازم است . كابينهء وزرا تغيير كرد . گفتند التيماتومى انگليسها داده بودند به آن جهت بود . وثوق الدوله رئيس الوزرا شده ، سپهسالار وزير جنگ ، علاء السلطنه وزير خارجه . ساير را نمىدانم . انگليسها تمام ئيل سنجابى را قلعوقمع كردند . آيروپلنهاى آنها هنگامه كرد . تمام ئيل مقتول يا متوارى يا خلع سلاح شد . قصد انگليسها به توسط دولت يا بدون توسط دولت اضمحلال جنگليهاست . آنها هم از آلمان و عثمانى كمك گرفته ، اسلحه گرفته تا سر پل منجيل آمدهاند . اعظم الدوله به رياست ايلات باقى است . سيصد ژاندارم هم قزوين آمده ليكن اقدامى نكردهاند . دموكراتها باز