يا على به خط ثلث - سلسلهء بكتاشى
جمعه صبح با ميرزا اسحق منزل صارم بيك رفتيم كه عمارت پائين دو اطاق برايش مفروش نمودهاند و منزل دارد . بالاى بخارى اين اطاق صارم بيك به خط ثلث بسيار مقبول دو يا على كشيده بود كه بسياربسيار قشنگ بود و من خط ثلث كه به اين قشنگى نقاشى بشود نديده بودم . بالاى يا على تاجى كشيده بود كه گفت تاج سلسلهء بكتاشى است ، زير يا على ذو الفقار را كشيده بود آن هم بسيار قشنگ . با دوده توى خطوط را سياه كرده بود . در كاغذ مدورى به خط ثلث خيلى ممتاز كلمهء توحيد را نوشته بود بسيار قشنگ و خوب . معلوم شد صارم بيك از سلسلهء بكتاشى است كه عقيدهء كامل به حضرت شاه ولايت دارند .
عقايد صارم بيك
نقشهء مسافرت خودش را هم كشيده بود و گفت من در مدرسه درس مهندسى و نقشهكشى هم خواندهام . از نداشتن لوازم كار شكايت داشت و مىخواست آدمى شهر روانه كند لوازم كار برايش بياورد معطل نماند . صارم بيك ضد « ژون ترك » و حزب « اتفاق و ترقى » است و مىگفت آخر الامر خصوصيت آنها به آلمان دولت عثمانى را خراب و دستنشاندهء آلمان مىكند . باز مىگفت ما مسلمين فقط براى نوكرى و خدمت ملل عيسوى آفريده شدهايم ، چنانچه الان دولت عثمانى همان شكل شده .
من گفتم قشون عثمانى در جنگ بالكان خوب نبود اما در اين جنگ خوب جنگيده است . گفت افنديم هميشه قشون عثمانى خوب بود . در محاربهء بالكان « هيئت لار » شلوغ كردند ( يعنى احزاب ) . متصل در خندق ما بين صاحبمنصبان مشاجرهء حزبى بود و همديگر را با شمشير و تپانچه مىكشتند . انور [ پاشا ] تاحال چندين نفر را به دست خودش كشته . ناظم پاشا را او كشت .
هر وقت اسم سلطان عبد الحميد را مىآورد مىگفت نور از قبرش برخيزد . از فوت او خبر نداشت من به او گفتم محزون شد ( يك ماه قبل سلطان عبد الحميد وفات كرد ) . روى هم رفته جوان باكمال باهوش زيركى به نظر آمد . فرانسه و آلمانى گفت خواندهام اما نمىتوانم درست حرف بزنم . امروز مشغول كشيدن نقشهء شهر اسلامبول و بغازها و نواحى اطراف آن بود ، از حفظ نه از روى كتاب .