حاشيه هم مىزنند : مزخرف نوشته ، بد نوشته ، غلط كرده .
حزب دموكرات قزوين
اما اوضاع قزوين به اصطلاح جريدهنگارها پس از تغيير رژيم پوسيدهء روس و رواج بازار دموكراسى در طهران بنده و آقا ميرزا باقر داخل تشكيلات فرقهء دموكرات شديم .
بعد اوضاع تشكيلى و ضد تشكيلى مطرح شد داخل فرقهء تشكيليون شديم . در قزوين دموكراتهاى سابق رفقاى شيخ محمّد على شروع به تشكيلات كردند . چون دانستيم بنده و ميرزا باقر ممكن نيست با آنها همصدا بشويم و در تحت رقيت آنها واقع شويم ، چون بنده در طهران مانع از حركت داشتم آقا ميرزا باقر رفت قزوين شروع به تشكيلات كرد .
زدوخورد بين ما و آن دسته سخت درگرفت . موثق ديوان مىگفت از اين اختلافات شما خوشوقت شدم كه در مقابل آن دكان باز كرديد ، به همديگر مشغول شديد . على العجاله ما سالم مانديم . شيخ محمّد على در طهران بناى تنقيد را از ما دو نفر گذاشت كه سابقهء عمل اينها چنين است . روسپرست هستند . به كميته راپرت داد . بناى تفتيش از حال بنده و ميرزا باقر شد كه يك داستانى است . ابدا به اين حرف اعتنا نكرده آنچه را كه « رعد » كميتهچيها و جاهطلبها نوشت گفتيم در كمال قوت قلب مشغول تشكيلات شديم . كار به جائى رسيد بشارت السلطنه و جمعى با هزار التماس وارد تشكيلات ما شدند . چون اساسا ما برضد حكومت بوديم حكومت به آن دسته همراه شد . براى رفقاى ما آنتريگ مىكرد . با شيخ محمّد على دوست شد وعدهء اكثريت داده بود و تمام رفقاى ما برضد انتخاب شيخ محمّد على شدهاند . واقعا هم همين است . هيچ رحجانى بر بنده ندارد ، چه رسد به سايرين .
به هر صورت با وجود حمايت شاه و مشير الدوله ما اقدام براى عزل حكومت كرديم .
ضمنا هم سردار مفخم بشارت السلطنه را كشيديم توى كار براى پول دادن به جرايد و تلگرافات مواد شكايات در كمال سختى شروع شد . براى مدحت السلطنه آبرو نگذاشتيم . تا كار به جائى كشيد كه استعفا داد ولى باز شاه مانع تغيير اوست . ولى ما اعتنائى نخواهيم كرد . پس از استعفاى او شيخ كه براى وكالت مىميرد ديد كار بد شد حتى ما حاكمى خواهيم معين كرد كه با تشكيلات ما همراه باشد در قزوين مدحت السلطنه بناى پول دادن را گذاشت ، به طهران هم متصل مىفرستاد . شيخ خوب سبيل خود را چرب كرد .
اخيرا تلگرافى از كميتهء قزوين رسيد كه انكار تشكيلات ما را كرده بودند كه چنين تشكيلاتى وجود ندارد . اينها دموكرات نيستند . ثانيا تصديق از وطنخواهى و