كردند . در صورتى كه پريروزها از خود بالاروچ يك خروار جو در ده تومان خريدم . عمل بالاروچ خيلى سخت بود . اميدوارم ديگر گذشته باشد و عودى نكند .
زمين كم در الموت
ايلانيها هم عصر آمدند . كمى از اجاره را آورده پنج تومان هم آنها تخفيف گرفتند . من از كيسهء خليفه بخشش مىكنم . اين دهات خيلى كم اجاره بندى شده ، ارباب رعيتى نمىشود . باز هم از اين مختصر تخفيف بايد داد . جمعيت الموت زياد است ، زمين كم ، قطعه قطعه . من و يك من موروثا بين مردم تقسيم [ شده ] اگر بخواهى ارباب رعيتى كنى و مثل ساير جاها سه كوت يا پنج و دو يا نصف يا ده دو بگيرى همه از گرسنگى تلف مىشوند . نگيرى خود را مالك حساب كرده منافع نمىدهند . بهره نمىدهند ، سهل است هر دو سه سال يك مرتبه هم سر بلند كرده ادعاى مالكيت مىكنند و اسباب اين همه صدمه ، زحمت و خسارت مىشوند . بيكارى است قدرى تحقيق كنيم .
انواع مالكيت : شخصى - اشتراكى
حكماى علم حقوق و علماى علم ثروت را ما بين مالكيت اشتراكى و شخصى قال و مقال است . با ادله و براهين روشن مالكيت اشتراكى را كه هر چندين سال يك مرتبه املاك را ما بين مردم بايد قسمت كرد رد مىنمايند و مالكيت شخصى را ترجيح مىدهند .
چنانچه فعلا در اغلب ربع مسكون جارى است .
مالكيت شخصى هم بر دو نوع است : يكى مالكيت كه صاحب ملك اجاره بدهد يا ضبط و غيره نمايد . ديگرى اربابى كه هم مالك باشد هم متصدى . به عبارت واضح خودش مالك باشد و خودش زارع . نوع اخير را ارجح مىدانند .
در ايران ما هر دو قسم جارى است . سابقا اربابى زيادتر [ بود ] و املاك ما بين رعايا كه به اصطلاح ايران « خورده مالك » مىگويند بيشتر تقسيم بود . ليكن حالا بواسطهء ظلم و نداشتن قانون خورده مالك را مجبور كرد كه املاك خود را به صاحبان زور و خدم و حشم واگذار كنند و خودشان رعيتى آنها را به گردن بگيرند تا از تعديات و ستم محفوظ مانند و لقمه نانى راحت بخورند . مالكيت شخصى غلبه كرد و زياد شد . چنانچه از پنجاه سال قبل ندرة ملكى باقى مانده كه اربابى و خورده مالكى باشد .