اشتهاى تمام غذا خورده و خوب هم خوابيد .
رشاد در قصر « دلمه باغچه » منزل داشت . شصت و چهار سال دارد بر خلاف سلطان سابق خوشبنيه [ است ] و مثل آدم چهل ساله مىماند . روز اول به سر عسكرى رفته از آنجا به مسجدى كه جامهء حضرت رسول صل الله عليه و آله آنجا است و بايد او را ببوسد . بعد هم بايد يك نفر از مشايخ آمده با شيخ الاسلام در مسجد ايوب شمشير سلطان عثمان را به كمرش ببندند .
در عثمانى وليعهد اكبر اولاد است . هركدام از اينها بميرند دومى وليعهد است به ترتيب سن . فعلا شانزده وليعهد دارد كه بعد از اين رشاد محمد پنجم عز الدين يوسف پسر عبد العزيز برادر ديگرى عبد الحميد و رشاد دارند كه وليعهد پنجم است . وليعهد چهارم پسر سلطان عبد الحميد مخلوع است . به اين حساب خيلى خانواده سلطنت آنها با آن همه عيال كه مىگيرند كم است .
اما ايران
اين اخبار چنانچه در اول ، مشير السلطنه و سپهسالار را قوتى داده بود در آخر ملت را قوى كرد و شاه را پشيمان كرد كه مبادا نظير آن در ايران واقع شود . اگرچه حالا هم نبايد مطمئن باشد . زيرا ديگر به قول او اعتماد ندارند مگر به زودى رفع سوءظن ملت را بكند .
انگليس محور پلتيك
اين مصيبتها نيامد به سر سلطان عثمانى مگر براى آنكه در مسئلهء هرزهگوين و بسنى دولت آلمان سبقت به پلتيك انگليس گرفت و سلطان عثمانى بواسطهء دوستى با امپراطور آلمان ابدا چيزى نگفت . ده روز بعد اين هنگامه را انگليس در عثمانى برپا كرد تا كار بهجائى رسيد كه سلطان خلع شد . حالا در مقابل همچو دولت مقتدر محيل ما چه مىتوانيم بكنيم . به دويست هزار ليره كه حالا مىخواهد بدهد قبالهء شش دانگ ايران را تقديم بايد بكنيم . هندوستان كه خيلى مردمانش از ما متمدنتر و تربيتشدهترند پس چرا آنها را آزاد نمىكنند . براى آنكه سنگ به سمت پليس انداختند دو سال حبس پارلمان حكم كرد . امروز محور پلتيك تمام دول روى زمين انگليس است .
هر كه با پولاد بازو پنجه كرد * ساعد سيمين خود را رنجه كرد
گزافهنويسى
اما اميدواريم ملت ايران هم يك روزى كه متمدن شد تلافى خود را بكند . دنبالهء دنيا دراز است . ايرانيها مثل هنديها نيستند . اينها همانها هستند كه دولت رم و يونان را به ستوه