اروپا
برويم ارپ . كار ايران كه درست شد . روس خيلى ميل داشت سربى و رومانى با اطريش جنگى كنند . بىنهايت تحريك كرد اما باز از حسن پلتيك بارون اهرنتال وزير خارجهء اطريش كه قبل از وقت با آلمان در اين خصوص معاهده كرده بود مانع از تعدى آنها شده مبلغى كه معلوم نيست از بابت دو ايالت بسنى و هرزگوين به دولت عثمانى داده . بواسطهء تهديد آلمان روسها امضاء كرده انگليس و فرانسه هم نزديك است قبول كنند . وليعهد سربى جوان غيورى است . در اين ايام نسبت قتل ضعيفهء خادمه خودش را به او دادند فورا استعفا از ولايت عهد كرد و حاضر براى محاكمه شد . اگرچه مسئلهء قتل بهيچوجه واضح نبود . هرقدر معذرت خواستند قبول نكرد . ولايت عهد را به برادر ديگرش دادند . يكى از روزنامهنگاران آلمان وليعهد سابق را ملاقات مىكند مىگويد جهت استعفاى من مطلب پلتيكى بود كه نمىخواهم بگويم ، شايد منبعد آشكار شود .
بهيچوجه بر ضد پدر و برادرم هم نخواهم بود .
مطلب خيلى عمده حكايت ترقى و ازدياد قواى بحرى و كشتيهاى جنگى آلمان است كه دولت و ملت انگليس را بىاندازه انديشه ناك كرده . در « لندن نيوز » نوشته بود ده سال قبل دولت آلمان فقط چند فروند كشتى جنگى داشت . به همت اين امپراطور گيوم دوم و تعليمات و دستورالعمل آلفرد ون ترپتيز امير البحر كار به اينجا رسيده كه قواى بحرى او با ما برابرى مىكند . سيستم جديد كشتى « درونات » كه انگليسها چند سال قبل در هفت ماه اين كشتى را ساختند امروز بر تمام كشتيهاى جنگى برترى پيدا كرده و مىگويند هر دولت كه كشتى درونات ندارد مثل اين است هيچ كشتى جنگى ندارد . آلمان هفت فروند درست كرده و انگليس كمتر دارد . تمام صحبت امروز فرنگ از كشتى درونات است . در هر وزارت بحريه و در هر پارلمان مذاكرهء ازدياد آن قسم كشتى است . از قرار معلوم تمام سيستم كشتيها تغيير خواهد كرد . اين است كه دولت عليهء ايران يك شاهى به مصرف تداركات بحريه خود نمىرساند و تا حال متضرر نشده . صبر بايد كرد تا آخرين سيستم كشتيها را معلوم نمايد و آنوقت فورا در ايران و خليج فارس به كارخانهجات كشتىسازى دستورالعمل داده به زودى بسازند . الحق از اين جهت مبلغها ملت ايران فايده برده و بىجهت خرجى نكرده است . نهايت ممنونيت را بايد داشت . كمال امتنان را ملت فقير ايران از وزير بحريهء خود دارد كه سالها است به همان كشتى « پرسپليس » قناعت كرده و بى جا اسباب خسارت كلى نشده است .