شعاع الدوله كه هميشه در حضور هركس تملق بى جا و در غيبت تكذيب زياد مىكند گفت كى از ايشان راضى نيست . همه رضايت دارند . صدر السلطنه به سمت مقابل خود كه رديف صدراعظم باشد كه ما و جمعى ديگر نشسته بودند رو كرده گفت آقايان همين طور است كه شاهزاده مىفرمايند . من گفتم خير تمام آن كسانى كه تومانى يك عباسى به زور داده و قبض مواجب در جيب آنها است .
شعاع الدين ميرزا گفت تمام آنها كه اينطور ماليات مىدهند و اينطور بايد به آنها برسد . شعاع الدوله بور شد . حالا جسته گريخته خيلى صحبت در بين شد كه فراموشم شده . بيشتر هم ساكت بودند . خصوصا از وقتى كه سعد الدوله آن مطلب را گفت . . . « 1 »
صدراعظم از آقا سيد جعفر پرسيد شما بگوئيد ، او هم اگرچه خيلى ترسو است اما نياز آنچه بايد بگويد گفت . صدراعظم گفت چه چيز باعث اينها شده . حجج فرياد زدند اين مفسدين ، اين مشروطهطلبها . و الله مملكت منظم بود ، مرتب بود ، چنين كردند ، چنان كردند . چندان هم بىحق نبودند بلكه راست گفتند .
حرفهاى ملا اسد الله
صدر السلطنه گفت هيچ چيز نكرد مگر ظلم و آن سه حرف بيش نيست . چه بايد كرد .
از اين سمت ما زور به ملا اسد الله آورديم كه با ساير تجار مقابل ما رو به قبله نشسته بودند . ملا اسد الله ناچار شده شروع به تكلم نمود . اما قدرى تند حرف زد و براى اين بود مبادا مغلطه كرده در بين صحبت خارجى كنند .
اول گفت در ايام مشروطه ديدم كارها بد مىشود ، يكىيكى از وكلا را ديدم و قسم دادم مطبعهء « صوراسرافيل » رفتم التماس كردم . « مساوات » را رفتم قسم دادم . دست و پاى ملك و سيد جمال را بوسيدم . من مسلمانم و آنوقت شرحى مسلمانى خود را بيان كرد . حالا هم مىبينم بدتر شده است . يك روز دچار شيعه و سنى هستيم ، يك روز ما را شيخى و متشرع كرده ، يك چندى نزاع بابى و صوفى داريم . حالا هم گرفتار دعواى مشروطه و مستبده شدهايم . ما تمام را گرفتار نزاع داخلى هستيم . هيچ اصلاحات نمىكنيم . يك دفعه دزد را دست مىبريد ، يك دفعه شكم پاره مىكنيد ، يك مرتبه سر مىبريد ، يك دفعه خلعت مىدهيد . ما مىخواهيم و استدعا مىكنيم حكم خدا را جارى كنيد نه به هواى نفس كارى شود . شما طبيب مملكت ، شما وزراى عاقل ما يك قرارى بگذاريد كه با دزد چه بايد كرد و اين تخلف نكند و يك مجازاتى باشد كه همه بدانند . من
هامش
( 1 ) - نقطهچين در اصل است .