مىگويند از تبريز اعلانى به ولايات و خود طهران شده كه اين ترتيب كه در اصفهان و گيلان و شايد در جاهاى ديگر هم روى بدهد حكايت ملوك الطوايفى است ما ابدا تصويب نداريم . از حالا اعلان مىشود اين كار مخالف با نيت ما است . اگر متروك نشود خود ما به دفع آن خواهيم پرداخت .
حالا لرستانى و همدانى و خراسانى هم مشغول هستند . اين ايلات به همهء شهريها غلبه مىكنند و هركدام امير و رئيس شهرى مىشوند . قفقازى و گرجى هم مگر در گيلان و بعضى شهرهاى مثل گيلان آدمى باشند . نزد ايلات ابدا وقعى ندارند .
سپهدار و قونسولهاى روس
سپهدار گفتند چنانچه در روزنامهء « نسيم شمال » خودم قراءت كردم به قنسولگريهاى گيلان اعلانى مىكند كه اشخاصى كه در آنجاها پناه مىبرند فقط بواسطهء احترام قونسلخانه از جان در امان هستند و قونسلگريها خوب است به كسان خود اكيدا سفارش كنند از كسى همراهى نكنند . قونسل روس جواب مىدهد ما شما را رسما حاكم يا مالك رشت نمىدانيم ، هروقت رياست يا حكومت شما رسميت پيدا كرد آنوقت اعلان كنيد و رقعه بفرستيد . سپهدار جواب مىدهد من از طرف ملت به شما اخبار كردم و تكليف شما همان است . آنها هم فورا قزاق و توپ خواستند كه خود و تبعهء خود را حفظ كنند . آمدن آنها به اين واسطه بوده .
از اين ترتيب مشروطه كه در گيلان دادهاند نمونهء خوبى براى كل ايران است . العياذ بالله از آن روز كه مشروطهء گذشتهء ما نزد آن بهشت عنبر سرشت است . من هرچه فكر مىكنم مىبينم راهى جز آن نداريم كه شاه به قوهء استبداد قوانين را جارى كند كه آنوقت بشود در تحت آن قوانين جلوى هرجومرج و آزادى مردم را گرفت مثل ژاپن ، عثمانى و ساير دول . و الّا بدون قانون چطور مىشود آزاد شد ، آنوقت مشغول نوشتن قانون گرديد . اين باز هرجومرج است .
حرفهاى طبيب روس
آقاى عماد السلطنه دستش درد مىكرد نزد طبيب روس رفته بود . او گفته بود ما كه اين حرفها را مىزنيم يك حقى داريم ، يعنى قانونى داريم . چون به آن كمتر عمل مىشود مطالبهء حق خود را مىكنيم . شما خوب است اول براى خود قانونى بنويسيد داراى حقى بشويد ، آنوقت بگوئيد حق ما غصب شده . شما با نداشتن قانون چه حقى را مطالبه مىكنيد . آقا گفته بودند قانون ما قرآن است . جواب داده مدتها است منسوخ شده و عمل نشده . قرآن گفته دست سارق [ را ] بايد بريد شما همه دزديد . آن كسى كه اين حكم را