مىدهد و مىخواهد عمل هم به زودى بگذرد . چهار روز است كه قرار شده نزد صدر - العلماء صيغه خوانده شود . همه روز تا عصر معطل [ مىكنند ] بعد جواب مرقوم مىدارند كه يك روز هم نقلى ندارد باشد فردا ، و هرچه مىگويم از خودش جواب غيرمطابق سؤال مىگويد . امروز هم به فردا قرار شد . عصر منزل آمدم . سلطانحسين ميرزا تشريف آوردند . . . « * » گفتگوهاى ايشان خيلى مزه دارد اميدواريم فردا عمل ختم شود .
صيغهء ختم عمل برزلجين
سهشنبه 24 - صبح دو كاغذ جهت سلطانحسين ميرزا و عطاء الله خان نوشتم و به خانهء حضرت و الا رفتم . جواب كاغذها آمد و دو ساعت به غروب مانده خانهء صدر - العلماء قرار شد برويم . در ساعت معهود به خانهء جناب معزى اليه رفتيم . ايشان هم آمدند . بعد از جواب و سؤال بسيار عمل به چهار هزار و صد تومان گذشت . صيغهء شرع جارى شد . اين ملك برزلجين كه در بلوك قراى قزوين واقع است ، هشت ماه قبل به هزار و دويست تومان بيع شرط نزد نواب عليه گذاشته شده بود اينك فروخت .
بسيار خوب دهى است . سالى ششصد تومان اجاره مىرود . هزار و دويست تومان يك ماهه و مابقى را با آن نوشته نقد خواهيم داد . « كشمرز » كه ده حضرت و الا و نواب عليه است با اين ده هم خاك است . چهار دانگ و چهار رجل و نيم خريده شد . نصف حضرت و الا و نصف ديگر را نواب عليه خريدارى فرمودند . خيلى زحمت در اين عمل كشيدم . عطاء الله خان خيلى بىقيد است و ولخرج . الحمد لله اين كار به خوبى گذشت .
خيلى بيش از اين ارزش دارد . انشاء الله مبارك است . مغرب خلاص شديم . پياده با عطاء الله خان و سلطانحسين ميرزا از راه دورى به منزل آمديم . گل زياد بود . جلودارها از خدا خواسته از راه ديگر آمدند و به ما نرسيدند كه سوار اسب شويم . با اين گل زياد به منزل آمديم . مجلس بامزهء خندهدارى امروز بود ، تماشا داشت . . . « * » به بعضيها بسيار تلخ گذشت . هوا آفتاب بود . هنوز چندان يخ نبسته است . هوا امشب صاف است .
شايد يخ ببندد .
انگليسىدانى دار الفنونيها
چهارشنبه 25 - صبح به منزل حضرت و الا رفتم . ميرزا اسماعيل خان چند روز است براى درس نمىآيد و نخواهد آمد . حضرت و الا به مخبر الدوله وزير علوم مرقوم فرمودند معلمى از مدرسهء دار الفنون فرستاده بود . ابدا خواندن و ترجمه كردن را بلد نبود . حرف زدن انگليسى و اداى كلمات از مخرج بسيار مشكل است . ايشان بسيار بد تلفظ مىكردند . سالى چهل پنجاه هزار تومان خرج اين يك مدرسه مىشود و يك شاگرد خوب از اين مدرسهء مباركه بيرون نيامده . تمام تلاميذ جز عمل . . . « 1 » كار ديگر
هامش
( * ) نقطهچين در اصل است .
( 1 ) - ناخوانده .