آمديم و اين خانه در محلهء ديمج حياط كوچكى دارد . شهر قزوين حالا خيلى كمآب است . تمام باغات ديمى است . هيچ در تابستان هيچ آب نمىخورند . شهر قزوين خيلى خراب است . خانههاى بدى دارد ، همه كوچك . هيچ در حوضها آب نيست . هر خانهء معتبرى چند آبانبار دارد كه در قوس آب به آن مىريزند و تا قوس ديگر دارد . چند قنات دارد كه آن هم نيم سنگ آب ندارد . بارى عصر وكيل الرعايا آمد . خيلى صحبت شد . هواى اينجا بهتر از طهران است . شب قدرى گرم بود .
تعمير مسجد جامع
جمعه 25 - صبح به اتفاق على محمد خان از خيابان جلوى عمارت حكومتى كه تازه به دستيارى سعد السلطنه تعمير و بزرگ شده بود گذشتيم . از آنجا به مسجد جامع كه تازه تعمير مىكنند و چهارده هزار تومان خرج آن از [ مردم ] شهر قزوين گرفته شده رفتيم . مسجد بزرگ خوبى است . جز از مسجد سپهسالار جديد از تمام مساجد طهران بزرگتر و خونبر بود .
شاهزاده حسين
از جلوى مهمانخانه گذشته به شاهزاده حسين ( ع ) رفتيم . آنجا را هم تازه تعمير مىكنند . جناب امين السلطان خرج مىكند . سنگهاى مرمر قبرها را برداشته هزارهء « * » صحن حياط مىكند . مردم شاكى از اين كار بودند . بارى قدرى گردش كرده به منزل آمدم . ناهار خوبى صرف شد . بعد از ناهار وكيل الرعايا رفته يك ساعت و نيم خواب كردم . بعد از خواب به حمام رفتم . حمام بزرگى بود . تمامش از سنگ مرمر بود .
خيلى بزرگ بود . از آنجا به خانهء وكيل الرعايا رفتيم . چاى آنجا صرف شد . بعد پياده به مسجد شاه رفتيم . از مسجد شاه طهران صحنش بزرگتر بود .
چوب پلوخور
رفتم دكان سيد عصاساز كه چوب « پلوخور » را رنگ مىكند و درست مىكند سه چوب خريدم ، چند چوب هم از الموت آوردهام انشاء الله مىدهم درست كند . از آنجا به منزل آمديم . عصر هوا گرم و ابر بود . الان دو ساعت از شب گذشته است .
در حياط نشستهام . آقاى عماد السلطنه و عليمحمد خان آقاچى ( ؟ ) برادر عليمحمد خان روى نيمكت نشستهاند . حياط خيلى كوچك است . سابقا خيال داشتيم به شهر برويم قيمت آن بسيار گران بود لهذا با اسب خواهيم رفت . گويا اسب بهتر باشد .
تكيهء سعد السلطنه - چادر هشت خروارى
شنبه 26 ذىحجه - صبح قدرى زودتر برخاستم . به اتفاق على محمد خان سوار شديم . از بيرون شهر به سر آسيابها رفتيم . چند آسياب از قليلآبى گردش مىكرد .
هامش
( * ) ( - ازاره )