تخلّف عنّا قصّر عنّا و من قصّر عنّا لم يلحق بنا و من لم يكن معنا ف فى الدّرك الاسفل من النّار « 1 » .
پس از اين ظاهر است كه دولتى شيعيان را خواهد بود كه اظهار دين خود توانند نمود در ميان خود . ليكن در ميان دشمنان اگر اظهار كنند ، مذبوح خواهند شد . بههرحال معنى تتمه خطبه ، پس فرمود : و مىشكند بسبب ايشان به قدر پرى زمين سنگلاخ از سپاه ارم كه كنايه از سپاه خليل شاه شيروانى و آذربايجان و تبريز و حوالى آنها [ باشد ] زيرا زمين ارم در ملك شيروان مىباشد . و فرمود : و پر مىكند از ايشان ميان زيتون را ، يعنى جبال رشت و لاهيجان و زيتون رودبار و مازندران و غيره را . و فرمود : سوگند به خداوندى كه شكافت دانه را و آفريد انسان را هرآينه گداخته مىشود آنچه در دستهاى ايشان است بعد از تسلط ايشان در بلاد و علوّ بر عباد . يعنى به سبب ظلم بر شيعيان سعادت مآل از ايشان و بر باقى برايا . و فرمود : همچنانكه گداخته مىشود قير و سرب در آتش و شايد كه خداى تعالى جمع كند شيعه مرا بعد از پراكندگى از ايشان از براى بدترين روزى به جهت آن گروه و نيست احدى را بر امر خداى تعالى اختيارى بلكه از براى خداى تعالى است مجموع اختيار و امر .
پس بدان كه از اين حديث و خطبه شريف چند چيز ظاهر است و از آن جمله است آنكه فرمودند : سيجمعهم كقزع الخريف و يؤلّف بينهم الى آخره ، « 2 » پس بر وارثان علم نبوت و وصايت مخفى نخواهد
هامش
( 1 ) . بحار : 74 / 271 .
( 2 ) . بحار : 32 / 43 يجيئون قزعا كقزع الخريف .