محمّد از پارس باصفهان آمذ ، اينانج و صتماز در خدمت او و به راه كابله قصد همذان كردند ، سلطان و اتابك و اميران از پيش باز شذند و بكابله نزديكى محروسهء فرّحين « 1 » ملاقات افتاذ و مصافى سخت برفت « 2 » ، عاقبت هزيمت بر ملك محمّد افتاذ و منهزم بخوزستان رفت و عزّ الدّين بجانب قم شذ و اينانج برى « 3 » ، مثل : من طلب الرّياسة احسن السّياسة « 4 » ، سلطان عالم و اتابك اعظم بر اثر اينانج برى شذند ، اينانج از سهم ايشان بگرگان كشيذ ، مثل : من عمى عن العبر عثر بالاجل « 5 » ، شعر :
گر نه عبرت ز ديگران گيرى * مرگ را در ميان جان گيرى
و چون غيبت اتابك از ارّان و آذربيجان بسبب ترتيب ملك ديرتر شذ ملك ابخاز را در استطراف اطراف بلاد اسلام طمع افتاذ ، در دسته بجنبيذ و جرس هوس بجنبانيذ ، مثل : من جهل قدره عدا طوره « 4 » ، شعر :
هرك او قدر خويشتن بنديذ « 6 » * پاى بيش از گليم خوذ بكشيذ f . 117 a
لشكر اسلام در ظلّ رايات سلطانى و استظهار راى و رويّت اتابكى روى بديار كفّار نهاذند و بنيّت مجاهدت و ادراك درجهء شهادت ميان چست در بستند « 7 » ، مثل : من ضعف رأيه قوى ضدّه و من ساء تدبيره اهلكه جدّه « 8 » ، [ شعر ] :
خصم بذراى پرورش يابذ * بخت ازو نيز روى برتابذ
از هر سوى لشكر باهم آوردند و بر فور بريشان تاختن كردند ، شعر « 9 » :
ز بس لشكر كه بر سلطان « 10 » شذ انبوه * روان شذ روى هامون كوه تا كوه
هامش
( 1 ) تگ : قلعه فرزين ( ص 471 )
( 2 ) « كان اجتماعهما بنواحى الكرج . . . » ( ز ن ص 298 )
( 3 ) ر ك براى شرح كيفيّت اين مصاف به ز ن ص 297 - 300 ،
( 4 ) فقf . 16 b( 5 ) فق( f . 16 b ): بالغير بجاى بالاجل
( 6 ) ن ا : نديذ
( 7 ) ا آ در حوادث سنهء 557 ( ج 11 ص 188 - 189 )
( 8 ) فقf . 16 a( 9 ) از خسروشيرين نظامى در « رزم خسرو با بهرام » ( خمسه طبع طهران ص 97 )
( 10 ) خمسه : خسرو