هم در آن خانه كه خفته بوذ او را با آن زن و دو سه خدمتگار موقوف كردند و كس بسلطان محمّد فرستاذند براذرش تا از خوزستان بيامذ و بكوشك همذان بر تخت نشست « 1 » ، مثل : اىّ ملك ضيّع الحزم فى امره مكّن عدوّه من ملكه و بحره « 2 » ، شعر :
هرك او حزم را ز دست نهاذ * دشمنانرا بملك تمكين داذ
سلطان محمّد ملكشاه را از شهر بكوشك برد و بكوشكى مفرد بازداشت ، مدّت پانزده روز آنجا بوذ . شبى از راه آبريز كه بر صحرا داشت بريسمان به زير آمذ و اسپى معد كرده بوذ برنشست و بگريخت و بخوزستان شذ « 3 » ، شعر :
شبرو كه بشب راه عجب شايذ كرد * اسباب طرب راست [ بشب ] شايذ كرد
حكمت : لتكن « 4 » مشاورتك باللّيل فانّه اجمع للفكر و اعون للذّكر « 5 » ثمّ شاور فى امرك من تثق منه « 6 » بعقل صحيح و ودّ صريح فالعاقل لا ينصح ما لم يصف ودّه و الودود لا يصيب ما « 7 » لم يصحّ « 8 » عقله « 9 » ، بزرگان دانشق بشب كردهاند و راى در شب زذهاند كه در شب فكر مجموع باشذ و با داناى دوست مشورت كردهاند كه دانا تا صفاى مودّت ندارذ نصيحت نكنذ ، شعر « 10 »
از ناصح نصرت الهى * بشنو دو سه حرف صبحگاهى f . 106 a
آن روز كه خوشترى در آن روز * بر چشم بذان سپند مىسوز
و آن شب كه شوى بطبع خرّم * باذى ز دعا بخوذ فرودم
هامش
( 1 ) فى صفر سنة 548 ( ا آ ج 11 ص 106 ، ز ن ص 228 - 229 )
( 2 ) فقf . 21 b( 3 ) ز ن ص 229
( 4 ) ن ا : ليكن
( 5 ) فق : على الذّكر
( 6 ) ايضا : به
( 7 ) ن ا : من ( ؟ )
( 8 ) ن ا : تصحّ
( 9 ) فقf . 21 a( 10 ) از مثنوى ليلى مجنون نظامى در « ختم كتاب » ( خمسه طبع طهران ص 277 و 278 )