سينهست و ستيزه سبب شمشير و نيزه است ، در عراق و كهستان قحط سالى عظيم بوذ « 1 » لشكرى برنجى تمام ببغداذ رسيذ ، و چون راشد آوازه شنيذ بگريخت و باصفهان آمذ و حصار داذ « 2 » ، مردم مردم ميخوردند و سعد الدّولة « 3 » والى بوذ ، يكى از ملاحده مدّتى خدمت او « 4 » كرده بوذ فرصت يافت او « 4 » را كارد زذ « 5 » ، بيت :
چو تخم جفا كارى اى هوشيار * جز از كشتن و كينه نارذت بار
سلطان مسعود امير المؤمنين المقتفى را براذر مسترشد بيرون آورد و بخلافت برو بيعت كرد « 6 » و از بغداذ بازگشت و بهمذان آمذ ، جماعتى از امرا با برسق « 7 » خذاوند ليشتر « 8 » بر مخالفت سلطان همعهد شذه بوذند و درخواستها و استدعاهاى ناواجب مىكردند و بدر ليشتر بمرغزارى بوذند ، سلطان از همذان اوّل شب برنشست و نماز پيشين وقت قيلوله بذيشان پيوست همه خفته كسرا نيازرد و در ميان لشكرگاه خيمهء ايشان فروذ آمذ ، چو امرا را خبر شذ يگان و دوگان مىآمذند و زمين مىبوسيذند ،
f . 96 a
همه را قبول كرد و از سر گناهشان درگذشت ، مثل : استصلاح العدوّ بحسن المقال اسهل من استئصاله به طول القتال ، دشمن را باستمالت بدست آوردن خوارتر كه بمقاتلت از بيخ بركندن كه استيصال دوگمانى بوذ و پيوستن و وصال تن آسانى ، شعر :
زمانه ز ما نيست چون بنگرى * ندارذ كسى آلت داورى « 9 »
هامش
( 1 ) ر ك به ز ن ص 180
( 2 ) خليفه اوّل از بغداد بموصل رفت بعد بآذربيجان و از آنجا بهمراهى ملك داود باصفهان آمد ( ز ن ص 180 و ا آ ج 11 ص 26 )
( 3 ) ز ن و ا آ : سعد الدّولة يرنقش الزّكوى
( 4 ) ضمير راجع است به طرف راشد نه بسعد الدّولة ( ر ك به ا آ ج 11 ص 41 )
( 5 ) 26 رمضان سنة 532 ( ز ن ص 180 و ا آ ج 11 ص 40 - 41 )
( 6 ) يعنى در ذى القعدة سنة 530 بعد از رفتن راشد به طرف موصل نه بعد از وفات او چنان كه ازينجا معلوم مىشود ( ر ك به ز ن ص 183 ، ا آ ج 11 ص 27 )
( 7 ) ر ك به ز ن ص 70note e .( 8 ) ا آ ( ج 11 ص 30 ) :
« تستر » بجاى ليشتر
( 9 ) شه ص 2060 س 19