مختلف بشمار آمده ) هردو استفاده كرده است ، ژوكوفسكى با تحسين فراوان ياد مىكند .
چهارمين و آخرين فصل به سبك و زبان انورى مربوط است و به كوششهاى مختلفى كه از سوى اروپاييان براى شناساندن اثر او به ما شده است ، هيچ اشارهيى را دراينباره لازم نمىبينم .
خاقانى
اكنون وقت آن است كه انورى را رها كنيم و به مطالعهء خاقانى بپردازيم ؛ شاعرى كه شعرش به دشوارى و پيچيدگى مشهور ، و مانند شعر انورى ، بيشتر مركب از قصايد است ؛ با اين حال ، او مثنوى بلندى نيز دارد به نام تحفة العراقين كه سفرش را براى زيارت مكه شرح مىدهد و مصالح سودمندى را براى شرح حال وى به ما عرضه مىدارد .
در اينجا نيز تك نگارى گرانمايهيى از آقاى ن . دوخانيكوف
N . de Khanikof
براى راهنمايى ما هست ، به نام
Memoire sur Khacani , poete Persan Xll Siecle
( يادداشتى دربارهء خاقانى ، شاعر ايرانى سدهء دوازدهم ) كه هم در -
Journal Asiatique
( مجلهء آسيايى ) منتشر شده است ، هم به صورت چاپ جداگانه در 1864 65 م ( كه من در اينجا بدان استشهاد مىكنم ) . او به حق اظهار عقيده مىكند كه اين شاعر « يكى از درخشانترين چهرههاى ادب ايران است » و از برخى صحنههاى جالب حيات آن عصر تصويرهاى دقيقى به دست مىدهد .
از يكى از ابيات قصيدهء معروفش دربارهء اصفهان معلوم مىشود كه افضل الدين ابراهيم بن على شيروانى كه در اصل به حقايقى معروف بود ، ولى بعدا به خاقانى مشهور شد ، در سال 500 ق ( - 1106 - 7 م . ) در گنجه ، اليزاوت پول
Elizavetpol
حاليهزاده شده است . « * » . پدرش على نجار بود و مادرش مسيحى نسطورى كه مسلمان شده بود ( تحفه ص 199 بيت 6 ) و ظاهرا حرفهء طباخى داشت . بنا به اظهار صريح و توأم با اطناب
هامش
( * ) خانيكوف چنين مىگويد ، ولى اظهار خود خاقانى در تحفة العراقين ظاهرا اشاره بر اين است كه او در شروان متولد شده است ( چاپ سنگى 1877 م ، ص 35 )