ما قبلا به اقتراح شعرى مجد الدين همگر ، امامى و يك شاعر ديگر دربارهء خوبى شعر ظهير و انورى اشاره كرديم و به اينكه هر سه دربارهء مزيت شعر انورى متفق القولند ، ولى وجود اين مباحثه در ميان شعراى مذكور نشان مىدهد كه هرچند اينك اشعار ظهير كمتر خواننده دارد ، زمانى داراى مرتبهء بلندى بوده است . ديوان ظهير را نول كشور در لكهنو چاپ كرده ، ولى تنها متنى كه در اختيار من بوده يك نسخهء خطى بدون تاريخ ولى خوب متعلق به كتابخانهء دانشگاه كمبريج است ( 46 . 6 .
O . O
) كه بالغ بر 160 ورق است و هر ورق ( به استثناى عناوين و جاهاى خالى ) شامل 22 بيت است ، يعنى 11 بيت در هر برگ ، و در مجموع اعم از قصيده ، قطعه ، غزل و رباعى در حدود سه هزار بيت است .
عوفى در ج 2 لباب ( ص 298 - 307 ) شرح مفصلى دربارهء ظهير دارد كه در آن مقام اين شاعر را بسيار بالا مىبرد ، حتى اعلام مىكند كه « شعر او لطفى دارد كه لطف آن هيچ شعر ديگر ندارد . » و علاوه مىكند كه هرچند در فارياب ، در منتها اليه شمال شرقى ايران متولد شده ، در عراق شهرتى فراوان يافت و على الخصوص مورد لطف اتابك آذربايجان نصرة الدين ابو بكر جهان پهلوان بن ايلدگز قرار گرفت .
دولتشاه نيز مقالهء مفصلى را به ظهير اختصاص مىدهد ( ص 109 - 114 چاپ اين جانب ) كه در آن گويد كه او از شاگردان رشيدى سمرقندى بود كه در زمان فرمانروايى اتابك قزل ارسلان بن ايلدگز ( 581 - 587 ق - 1185 - 91 م ) خراسان را به قصد عراق و آذربايجان ترك گفت ، و قبلا در خدمت طغان حكمران نيشابور بود ؛ و اينكه ، برخى نقادان شعر او را « نازكتر و با طراوتتر » از انورى دانستهاند . همچنين ، چنان كه از تاريخ طبرستان ابن اسفنديار درمىيابيم ( ص 71 - 73 ترجمهء اينجانب ) ، پيش از اين در خدمت اسپهبد مازندران حسام الدوله اردشير بن حسن ( مقتول 27 شعبان 606 ق - آوريل 1210 م . ) بوده و در اين بيت بدينگونه با تأسف به بخشش اين حكمران متوسل مىشود :