وقايع يوم بيست و نهم لغايت سلخ شهر مزبور [ بندر ديلم و محال آنجا ]
بعد از حركت از حصار روانه محال بندر ديلم و يك روز در آنجا متوقف ، و آنچه به نظر رسيد اين است كه مسافت اين راه مساوى چهار فرسنگ و نيم و تمامت راهش صاف و مسطح و وادى غير زرع است . و فاصله اصل راه الى دريا نيم فرسنگ است . و به فاصله دو فرسنگ از حصار در وسط صحرا رودخانهاى است بسيار عميق و مسمى به دره بويرات و بطور مارپيچ مىرود و طول رودخانه مذكور از دامنه كوره بندر زيتون الى دريا چهار فرسنگ است ، و تمامى آبهاى آن صحرا در رودخانه جمع و داخل دريا مىشود ، ليكن چون كف رودخانه « 1 » مذكور با آب دريا مساوى و ترازوست هنگام امتداد فرو مىگيرد . آب دريا تمامت اين رودخانه را كه عبور از آنجا خالى از اشكال نمىشود . و به فاصله يك فرسنگ از رودخانه مذكور در وسط راه به پاى درختى چاه آب شيرينى است و مسمى به « باتون » است . بعد از عبور از چاه مذكور راه داخل دو غور كوچك كه مسمى به غور جن مىباشند مىشود . بعد از عبور از غور مزبور نزديكى دريا نيم به قدر فرسنگ در بندر ديلم مانده مكانى است كه درختان چند در آنجا و مسمى « ايبلات » است .
اهالى آن حدود مذكور نمودند كه سابق بر اين بندر ديلم الى اين مكان وسعت داشته . و اصل قلعه بندر ديلم بر لب غورى واقع كه سمت درياش بطور ديوار به قدر چهار پنج ذرع بريده و راست است و محل سكناى ساكنين آنجا درون و بيرون قلعه است . و جمعيت آنها مساوى يكصد خانوارند . و تمامى خانههاى آنها از سنگ و آجر
هامش
( 1 ) . فرش رودخانه ( نسخهء ملى ) .