چائى خوب تحصيل بكند ، بخصوص كه خيلى غليظ و پررنگ مىخورند . و الا بهترين چائى عجالتا چاى روس است كه در اين سنوات معمول آقايان شده كه چندان مضرّتى ندارد ، خاصه مانند خود روسيها كمرنگتر ميل نمايند .
تفنّن دوم تاريخ و خصايص ترياك
بقراط حكيم دو هزار و هشتصد سال قبل اثر دماغى ترياك را مىدانستند و بعد از آن اطباى يونان و روم از آن استعمال مىكردند . تا اينكه ديسقوريدوس حكيم ميانه شيرهء حاصله از تيغ زدن كوزهء خشخاش و افشرهء كوزه و برگ آن فرق گذاشته اوّلى را « اپيوم » ناميد كه لفظ « افيون » معرب آن است و دومى را « مكنيوم » اسم گذاشت كه فارسى آن « كوكنار » است . چرا كه اصل معنى كوكنار در لغت فارسى به معنى افشرهء خشخاش است ، چنانچه شاعر گفته :
غم مخور كه غم همچو كوكنار * روى سرخ را زرد مىكند ( ؟ )
بعد اندروماخس ترياق فاروق معروف را ساخت كه در حقيقت با اين همه تفاصيل اثر اين كهنه معجون بواسطهء ترياكى است كه دارد و در يكهزار و هشتصد و ده سال قبل جالينوس او را استعمال كرده خواص او را معلوم نموده بر مورد استعمالاتش افزود . بههمين ملاحظه است كه بعضيها نسبت ساختن او را به جالينوس مىدهند .
پس از آن ديسكريد « 1 » معجون مشهور مسرود را ساخت كه اثر آن هم به واسطهء ترياكش است . زيرا كه قدر خوراك هركدام از آنها در مورد استعمال ترياك به قدر ترياكى كه دارد اثر مىكند .
لفظ ترياق كه به معنى پادزهر يعنى پاك كنندهء زهر استعمال مىشود معرّب ترياك است و در اغلب كتب و فرهنگان فارسى و در بعضى اشعار شعرا مقصود از لفظ « انوش دارو » و « بىهوش دارو » كه گاهى به معنى منوّم و مسكّن و برخى به معنى
هامش
( 1 ) . همان ديسقوريدوس است ( ا . ا . )