اتحاد مذهبى اهالى ساوجبلاغ با عثمانيها در امور پلطيكى و سياسى داراى كمال اهميت شده است و اهالى ساوجبلاغ و سردشت و مكرى كه با عثمانيها متحد المذهبند ممكن است به احساس اندك تعدى و ناملايمتى از طرف حكومت ساوجبلاغ و ساير مأمورين محليه آنها از دولت ايران آزرده خاطر و به آن سمت راغبتر شوند . بايد دقت نمائيد حاكمى كه براى ساوجبلاغ و سردشت و مكرى تعيين مىشود آدم زيرك و امين و متمدن و تربيتشده و بىطمع و خليق باشد .
صرفهء خود را بر صرفهء دولت ترجيح ندهد . مردم آنجا را نچاپد و جان و مال آنها را به اين سبب كه سنّى هستند حلال نداند و چندان به خشونت با مردم آنجا راه نرود و عشاير سرحدّنشين را از خود مأيوس ننمايد و اختلاف كلمه درميان آنها نيندازد و مخصوصا بايد چند نفر از قضات و علماى ساوجبلاغ و سردشت و مكرى را كه محل وثوق عوامند به اظهار مهربانى و به بعضى رعايتهاى شخصى با خود همدست و همراه نموده به اين سمت راغب كند كه آنها عوام را از وسوسهء مأمورين عثمانى صيانت نمايند و خيلى در اين فقره مواظب باشيد .
استملاك عثمانيها در سرحدّات آذربايجان عموما و در ساوجبلاغ خصوصا بسيار مضرّ است . دستورالعمل منع استملاك اتباع خارجه در دستورالعملى كه راجع به دولت روس است نوشته شده است ، از همان قرار رفتار خواهيد نمود .
قطور را كه از عثمانيها گرفتهايم يكى از نقاط سرحدّى و جاى بااهميتى است .
از قرارى كه مسموع مىشود هر سال عدهء كثيرى از مردم آنجا فرارا از تعديات مأمورين محليه به خاك عثمانى مىروند . اين فقره را درست تحقيق كنيد . اگر صحيح باشد البته تدابير كافيه به كار برده اصلاحات لازمه در اين فقره بنمائيد و صورت فراريهاى آنجا را هم بفرستيد .
اروميه به سبب اينكه مسكن ارامنه و نصارا است بىاهميت نيست و عثمانيها و غيره در آنجا خيلى دقيقند . لازم است سرپرستى كه آنجا مىفرستيد آدم باكفايت و هوشيار و بىطمع باشد و جزئى و كلى امور آنجا را به شما اطلاع بدهد و شما را از حال آنجا بىخبر نگذارد .
خوى معبر قوافل است و امتعهء عثمانى يا امتعهء فرنگستان را كه از خاك عثمانى عبور داده مىشود وارد خوى مىنمايند . نظر به اهميت تجارتى كه دارد و از
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 325
مساهمون: ايرج افشار
ص٣٢٥