كه فصّ خاتم رسالت است و درهء تاج نبوّت صلى [ اللّه ] عليه و آله و ابن عمه و اولاده .
مهين خديوى را تعظيم شايان و تكريم بىپايان بايد كه حامى عدل و انصاف و ماحى جور و اعتساف ، عالم انسانيت را مروج است و علوم مدينت را مهيج . رعيت را مهربان راعى است و شريعت را . . . « 2 » و داعى ابو المظفر مظفر الدين شاه .
بهين دستورى را تكريم سزاست كه نور حديقهء دانش و نور حدقهء بينش است .
در معضلات امور نافذى است خبير و واقدى است بصير . شاهنشاه را ابن عم است و شاهپرستان را تاج مجسم . بيانش سحر حلال است و بنانش گشايندهء اعضال . نبيرهء زمان است و نتيجهء . . . « 1 » وزير اعظم دامت شوكته .
چون در اين نشان سعادت نشان كه وزارت و نظارت علوم را به شخص شاخص جناب مستطاب اجل نيرّ الملك دام اجلاله رنگ و روئى است اين بنده حبيب اللّه مترجم كه از بدايت عمر به تحصيل علم ميل وافى و جهد كافى داشت گاهى به مطالعهء عربيت و وقتى به مباحثهء ادبيت و زمانى با . . . « 2 » فرانسه و طب عمرى صرف نموده ، اصطلاحات علمى را كه در كتب فرانسه مندرج بود به نيكى آموخت و چندين كتاب حكايت به زبان فارسى از فرانسه ترجمه كرد .
سپس بر آن خيال افتادم كه علما خدمتى به عموم نوع خود نموده مختصرى در قانون اكل و شرب كه موجب حفظ صحت و مايهء حيات است چيزى نگارم و به يادگار گذارم . كتابى در فرانسه كه اطباء ماهر بحث در نگاهدارى گوشت كه اساس زندگى را پايهاى است محكم و مايه است مستحكم ملاحظه افتاد ، رئوس مسائل آن را با اصول طب يونانى مطابقت كرده به تأليف اين نسخه پرداختم كه هموطنان را . . . ( ناتمام مانده ) .
مقدمهء آثار المعاصر
مقصود از ترقيم اين اوراق كه موسوم به « آثار المعاصر » است همان حكايت تاريخ سال اخير عمر مظفر الدين شاه و اوضاع آن تا سه سال بعد از آن است كه
هامش
( 1 ) . چند كلمه ناخوانا
( 2 ) . يك كلمه ناخوانا .