تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 309

مساهمون:

ص٣٠٩
انگليس و عثمانى نفرمائيد . عهد چه شد ، قرآن چه شد . عهد ما براى اين كار يعنى تأسيس مجلس بود ، و الّا ما به الاشتراك نداشتيم . مختصرا اقدام فرموديد . در اين كار ما هم حاضريم و همراه . اقدام در انجام نفرموديد ، يك تنه اقدام خواهم كرد . يا انجام مقصود يا مردن . از هيچ پروا ندارم زيرا اول از جان گذشتم بعد اقدام نمودم . چيزى از عمر من باقى نمانده ، از چيزى محظوظ نمىشوم . پس حظّم اقدام به اين كار و منتهى آمالم انجام اين كار است . با جان دادن در اين راه كه مايهء آمرزش و افتخار خود و اخلافم است اين كار را بلند و اسمى براى خود در صفحهء روزگار باقى بگذارم . اين كار اگر صورت نگيرد به ما لعن خواهند كرد . چنانچه ما به اسلافمان خوب نمىگوئيم . باز عاجزانه التماس مىكنم هرچه زودتر اين كار را انجام دهيد . تأخير اين كار ولو يك روز باشد اثر سمّ قاتل را دارد . فعلا دفع شرّ عثمانى نمىشود مگر به اين مجلس و اتحاد ملت و دولت و رجال دولت و علما . نتائج حسنهء ديگر محتاج به بيان نيست . * * * بعد از اين نوشتهء آقاى آقا ميرزا سيد محمد مجتهد مردم تصور كردند كه كار درست شده . ولى عين الدوله بر تعدّيات و خيالات جائرانه خود افزود و حواشى شاه را از هر طرف مسدود كرد و نگذاشت احدى از خارج و داخل مطلب مملكت را به شاه برساند و شاه را تخويف نمود ، و همچو به ذهن شاه اعلام كرد كه علماء سوء قصد نسبت به شاه دارند و خواجه‌سرايان و خلوتيان را نيز به وعده و وعيد به عزيمت خود وادار كرد ، چنانچه احدى در حضور شاه از احوال مملكت جز به رضاى عين الدوله صحبت نمىكرد .

[ شلوغى در شيراز ]

در اين حيص و بيص اغتشاش در شيراز بروز كرد و سبب اين بود كه شعاع السلطنه در زمان حكومت فارس املاك خالصهء حومهء شيراز را به انضمام بازار وكيل [ را ] كه از ابنيهء معروف دنيا است و از بناهاى كريم خان زند است به مقدارى پول از دولت خريد و دست تطاول در املاك همجوار گشود و بازار وكيل هم كه بعضى مال ورثهء زنديه و برخى مال تجار بود به تصرف درآورد . صاحبان املاك در حكومت او تحمل تعدّيات او را نمودند تا اينكه او به‌عنوان معالجه [ عبد اللّه خان ] همدانى را نيابت