نديدى جز رخ زهرهجبينان * نجستى جز وصال نازنينان
و خواجه عماد الاسلام در اواسط ايام دولت صاحبقران متقلد منصب وزارت گشته ، چون قرب بيست سال در آن كار روزگار بگذرانيد قبل از گرفتارى خواجه نظام الملك به روزى چند مواخذ و مقيد شده ، در روز شهادت خواجهء مشار اليه او نيز متوجه عالم آخرت گرديد .
بيت
كدام سرو سهى را سپهر آبى داد * كه تندباد حوادث ز بيخ برنكشيد ؟
خواجه افضل الدين محمد كرمانى
بوفور فضايل و كمالات نفسانى و كثرت وقوف در سرانجام و مهمات ديوانى از ساير افاضل وزراء ممتاز و مستثنى بود و بمحامد سير و مكارم اخلاق و حسن صورت و كمال و جاهت و اطوار حميده و آثار پسنديده سرآمد اكابر آفاق مىبود « 1 » . در فن سياق و استيفاء بمرتبهاى مهارت داشت كه هيچكس از ابناى زمان با وى خيال مساوات بر لوح ضمير نمىتوانست نگاشت . بنظم ابيات و اشعار گاهى مشغولى كردى و نسبت باهل علم و فضل شرايط اعزاز و تعظيم بجاى آوردى .
بيت
همش هوش « 2 » دل بود و هم لطف عام * بدين هردو سيرت توان يافت كام
و خواجه افضل الدين محمد در زمان سلطان سعيد ميرزا سلطان ابو سعيد با خواجه برهان الدين عبد الحميد وزير وصلت نموده ، در مصاحبتش بسر مىبرد و بوسيلهء خواجهء مشار اليه در مجلس همايون « 3 » راه يافته ، آن پادشاه صاحبقران آثار فراست « 4 » و رشد و نجابت در جبين مبينش مشاهده كرد
هامش
( 1 ) در اصل خ : ميمود
( 2 ) در اصل خ : موس
( 3 ) در اصل خ : هميون
( 4 ) در اصل خ : فراست آثار