تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خلاصة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 670

مساهمون:

ص٦٧٠
رباعى « 1 »
صد « 2 » شكر كه از مقدم صدر آفاق * اقليم عراق گشت در خوبى طاق
گفتند جهانيان پى اين تاريخ « 3 » * آمد صدر زمان « 4 » به اقليم عراق
منازل شاهزاده پريخان خانم را كه اسمعيل ميرزا عمارات عالى در آن نموده بود و حمام « 5 » بىعديلى در آن‌جا ترتيب داده ، به جهت ديوان الصدارة العلية العالية الخاقانيه تعيين نمودند و خانهء بزرگى كه آن را « خانهء دنيا » نام نهاده بود ، ديوانخانه كرده ، شروع در امر صدارت نمودند . شاه كامياب ويرا چنان اختيار و اقتدار دادند كه هيچ زمانى « 6 » صدور به اين استقلال و حشمت و شوكت نبودند . تمامى نذورات و خمس و وجوهات وقفى كه در خزانهء عامره بود ، تمام به رقم وى به مصرف مىرسيد و توليت اوقاف سركار حضرات چهارده معصوم - صلوات اللّه عليهم - كه شرعا بدان اعليحضرت تعلق داشت « 7 » ، به اسلام‌پناه مذكور عنايت كردند كه محصولات آن را به رقم خود به ارباب استحقاق رساند . مهمات شرعى و وقفى تمام به گفته « 8 » و نوشتهء وى ساخته بود و احتياج به عرض نبود . و هم درين سال وزارت كل الكاى خراسان و مميزى بعضى از آن محال را به حضرت ميرزا شكر اللّه داده ، وى را روانهء آن صوب گردانيدند . و هم در روز يكشنبه بيست و هشتم شهر ربيع الثانى سنهء مذكوره ، مير سراج الدين على قمى را كه از اعاظم سادات « 9 » آن ولايت بود « 10 » در مشهد محمودآباد كه در خارج درب كنگان « 11 » قم « 12 » واقع است ، اجلاف « 13 » و خبيه « 14 » و اوباش قم به تحريك بعضى از ملازمانش به قتل رسانيدند . مدت هفتده سال در ملازمت ديوان اعلى بوده ، مدت نه سال وزارت نواب معصوم بيك كه وكيل بودند نمود ، به قاعده‌اى كه همگى خود حكايات معروض « 15 » مىداشت و بقيهء سنواة « 16 » به وزارت شاهزاده سلطان حيدر ميرزا اشتغال داشت و همچنيان در مجلس خلدآساى « 17 » شاه سپهر اعتلا نهايت قرب و عزت تمام داشت ، در ايام شاه اسمعيل مغضوب شد . بعد از آن در ايام شاه كامياب ارادهء كلانترى قم كرد . مبلغ يكهزار تومان بواسطهء طمع ديوانيان و ترجمان سابق تعهد نموده به كلانترى قم رفت . وى در علم فلاحت « 18 » مهارت تمام داشت [ 498 ] و مزرعهء قمرود كه از بايرات قديم بود ، احداث قنواتى چند جهت آن در اراضى غير آنجا نموده ، آن را معمور ( گردانيد و اراده داشت كه در آنجا خانه‌ها و مساجد و حمام و منار ساخته معمور سازد ) « 19 » ، توفيق « 20 » مساعدت ننمود و همچنين قناتى چند در سر
هامش
( 1 ) - م : ندارد . ن : تاريخ ( 2 ) - م : صدر ( 3 ) - ب ، ن : زمان ( 4 ) - ب ، ن : زمان ( 5 ) - ب : حمامى ن : حمامى بعديلى . م : حمامى ببعديلى ( 6 ) - ب : زمان ( 7 ) - ب ، م ، ن : مىداشت ( 8 ) - ب ، م ، ن : بيگفته ( 9 ) - م ، ن : « سادات » ندارد ( 10 ) - ن : بود كه ( 11 ) - م ، ن : كيگان ( 12 ) - م ، ن : « قم » ندارد ( 13 ) - : م : اخلاف ( 14 ) - ن : حبه . م : جينه اوباش ( 15 ) - م ، ن : « معروض » ندارد ( 16 ) - ن : سيواة ( 17 ) - م ، ن : خلد آيين ( 18 ) - ن : ملاحت ( 19 ) - ب ، م ، ن : بين الهلالين را ندارد ( 20 ) - م : و توفيق