به زير آن سد حديد زدند و اندرون آن را پر از باروت كرده آتش انداختند و اجزاى بروج از هم متلاشى شد :
از آن آتش فتنه برج حصار * بر افروخته همچو گلهاى نار
در آن قلعه يكسر مشوش همه * چو اهل جهنم در آتش همه
حصار « 1 » چنان كرد از آتش قصور * زتاب تجلى فرو ريخت طور
پس از آن كه قلعه مسخر شد ، روميان به زخم شمشير آبدار جمعى كثير از كفار را به دار البوار فرستادند و اموال و غنيمت بسيار به دست ايشان افتاد . آنگاه كه سلطان سليمان در حوالى قلعه سكتوار بود عرض مرض بر جوهر ذاتش مستولى گشته زمان زمان ضعفش در تزايد مىبود .
لاجرم آن پادشاه كثير الحشم چهارم شهر محرم سنهء مذكوره در حوالى * قلاع بيچ دل بر آن واقعهء ناگزير كه لازمهء ذات صغير و كبير است نهاده محمد پاشا را كه وزير اعظم بود طلبيده سفارش بلاد روم به وى نمود و سلطان سليم را ولى « 2 » عهد خود گردانيده و در روز متوجه عالم آخرت گرديد و در تاريخ واقعه او بعضى از شعرا گفتهاند . نظم « 3 » :
خواندگار « 4 » جان بيمار از ترس شاه داده * از ترس شاه داده خواندگار « 5 » جان بيمار
آخر دعاى ابرار بر كند بيخ عمرش * بر كند بيخ عمرش آخر دعاى ابرار
آن ظالم ستمكار رفت از جهان به زارى * رفت از جهان به زارى آن ظالم ستمكار
آمد « 6 » زوال خواندگار « 7 » تاريخ آن چو ديدم * تاريخ آن « 8 » چو ديدم آمد زوال خواندگار « 9 »
مدت زندگانيش « 10 » هفتاد و چهار سال بود زمان سلطنتش چهل و هشت سال . ممالكى كه « 11 » خود بعضى فتح نموده بود و از سابق به دو رسيده « 12 » عراق عرب و بصره * و ديار بكر و داوايلى گرجستان و ديار ذو القدر و حلب و شام و مصر و قرامان و تكه ايلى و آنادولى كه عبارت از سيواس و توقات است و طرابلس و جزيره و حجاز و يمن و عدن و قطيف و كفه و از استنبول تا قلعه بيچ در تصرفش بود .
چون اين حادثهء عظمى به وقوع انجاميد ، محمد پاشا فوت سلطان سليم « 13 » را مخفى داشته مردمان كاردان به كوتاهيه فرستاد و سلطان سليم را طلب نمود . سلطان سليم به سرعت تمام به جانب اردنه « 14 » [ روانه ] گرديد . چون در روز نوزدهم ماه مذكور « 15 » به استنبول رسيد ، خطبه « 16 » و سكه به نام
هامش
( 1 ) - م : حصارى
( 2 ) - م ، ن : والى
( 3 ) - ن : بيت . م : ندارد
( 4 ) - م : خوندگار
( 5 ) - م : خوندگار
( 6 ) - م : اندر
( 7 ) - م : خوندگار
( 8 ) - م : اندر
( 9 ) - م : خوندگار
( 10 ) - م : زندهگانيش
( 11 ) - م : « كه » ندارد
( 12 ) - م : رسيد
( 13 ) - م : سليمان
( 14 ) - ن : او روانه
( 15 ) - م : و خط
( 16 ) - ن : خطبه سكه