گرفتارى وى مسموع سلطان سليمان شود او را روز پنجشنبه عشر « 1 » ثانى شهر رجب المرجب سنهء مذكوره شهيد * ساختند . بعضى از علما شهادت « 2 » او را « جك الشهيد الثانى » يافتند از جملهء تصانيفش شرح بر شرايع كه صد هزار بيت كتابت است ، شرح لمعهء دمشقى ، شرح الفيه ، شرح نفليه ، قواعد به قاعدهء قواعد شيخ شهيد ، رسالهء اسرار الصلاة ، مناسك حج و ما تيعلق بها ، كتاب هزار رساله ( ؟ ) در باب حرمت غيبت .
و هم درين سال در دار السلطنهء قزوين در شب دوشنبه بيست و سوم « 3 » شهر جمادى الاول سنهء مذكور « 4 » دو روز بعد از نوروز سيل به قزوين آمده دروازه ابهر را فرو گرفت و قرب « 5 » دو هزار خانه را فرو گرفته ويران كرده مبلغها خسران ترك و تاجيك شد . و هم درين سال عمارات عاليهء رفيعهء باغ « 6 » سعادت آباد از منازل درون و بيرون و خيابان و عمارات « 9 » دولتخانهء مباركه به اتمام رسيد . چون شاه جهان و « 7 » امرا و وزرا و قورچيان و مقربان و ساير بار يافتگان درگاه همايون منازل بىنظير « 8 » و عمارات دلپذير در جانب شمال قزوين احداث نموده سواد مصر اعظمى به هم رسيد ، نواب كامياب لقب آن خطهء پاكيزه باب جنت « 10 » نهاده « 11 » مسمى به جعفر آباد گردانيدند و مرحومى قاضى محمد رازى كه از مقربان و مخصوصان درگاه عالم پناهى بود ، در جواب قطعهء كمال اسمعيل اصفهانى در رشتهء « 12 » نظم كشيد « 13 » .
شعر « 14 » :
چار شهرند عراق از پى تخمين گفتم * طول و عرضش صد « 15 » درصد بود و كم نبود
اصفهان نصف جهان است « 16 » در آن نيست شكى * در اقاليم چنان « 17 » شهر معظم نبود
همدان جاى شهان از قبل آب و هواست * كه در آفاق چنان بقعهء خرم نبود
قم به نسبت كم از اينهاست و ليكن گفتم * نيك نيك ارچه نباشد بد بد هم نبود
معدن مردمى و كان سخاشاه بلاد * رى بود رى كه چو وى « 18 » در همه عالم نبود
* * *
چار بودند در اطراف عراق اى شه دين * شهرهايى كه نشستنگه شاهان بودند
اصفهان آنكه ورا نصف جهان مىگفتند * عدل عمال شه او را زجهان افزودند
همدان آنكه على شكر و يارانش درو * به زر و سيم همين چتر و وثاق « 19 » اندودند
قم كه جز شيعهء حيدر نبود ساكن او * سبب آنست كه خاك فرجش فرمودند
رى كه هر قريهء او هست چو لعل يك رگ « 20 » * حيف و صد حيف كه او را به سزا نستودند
هامش
( 1 ) - ن : « عشر » ندارد
( 2 ) - ب ، ن : تاريخ شهادت
( 3 ) - ب ، م ، ن : سيم
( 4 ) - ب ، م ، ن : مذكوره
( 5 ) - ن : « و قرب دو هزار خانه را فرو گرفته » ندارد
( 6 ) - م ، ن : « باغ » ندارد
( 7 ) - م ، ن : « و » ندارد
( 8 ) - ن : نذير
( 9 ) - م ، ن : عمارت
( 10 ) - ن : باب الجنت
( 11 ) - م ، ن : نهاد
( 12 ) - ن : سر رشته
( 13 ) - م ، ن : كشيده
( 14 ) - ن : بيت
( 15 ) - م : بر صد درصد . ن : ز صد عرصه . ب :
صد بر صد
( 16 ) - م ، ن : جهان بود درو نيست شكى
( 17 ) - ب ، م ، ن : جهان
( 18 ) - م : رى
( 19 ) - ب ، ن : اطاق
( 20 ) - م ، ن : تگرگ